Đăng Nhập

Articles

   Đóng
HỘI THẢO KHOA HỌC

Hội thảo khoa học Nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tại TCT tỉnh KonTum

 

 

 Báo cáo đề dẫn 

Hội thảo Khoa học: “Nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tại Trường Chính trị

tỉnh KonTum”                 

                                                                        TS. Đặng Luận – Bí thư ĐU, Hiệu trưởng 

 

Kính thưa các đồng chí!

Trường Chính trị tỉnh KonTum là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Tỉnh ủy và UBND tỉnh, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Thường vụ Tỉnh ủy KonTum. Trường có nhiệm vụ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở; cán bộ công chức ở địa phương về lý luận chính trị - hành chính; đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; Lý luận chính trị và nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước chương trình chuyên viên, chuyên viên chính… Đồng thời phối hợp với Học viện Chính trị khu vực III đào tạo Cao cấp Lý luận Chính trị - Hành chính; phối hợp với Học viện Chính trị hành chính Quốc gia HCM  mở các lớp Đại học chuyên ngành theo yêu cầu đào tạo cán bộ của địa phương.

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ nêu trên, vấn đề nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập là mục tiêu hàng đầu trong mọi hoạt động của Nhà trường nhằm góp phần đào tạo một đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, am hiểu sâu kiến thức về lý luận chính trị - hành chính và chuyên môn, nắm vững kỹ năng lãnh đạo, quản lý, có tư duy đổi mới với tầm nhìn rộng và có khả năng đoàn kết tập hợp lực lượng nhằm tổ chức thực hiện thành công đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các nghị quyết của địa phương trên từng địa bàn.

Quá trình triển khai thực hiện công tác đào tạo và bồi dưỡng trong thời gian vừa qua, Trường Chính trị tỉnh đạt nhiều kết quả cơ bản:

Đối với khung nội dung chương trình đào tạo và bồi dưỡng, trong quá trình thực hiện, Nhà trường và đội ngũ giảng viên đã bám sát hướng dẫn, quy định của Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh. Đồng thời, ở từng nội dung chương trình, đội ngũ giảng viên về cơ bản đã truyền tải đến học viên một cách có hệ thống về tri thức lý luận và thực tiễn, kỹ năng lãnh đạo, quản lý phù hợp với yêu cầu của tình hình mới. Mặc khác, trong quá trình đó còn coi trọng nhiệm vụ rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng và hình thành phong cách cán bộ lãnh đạo, quản lý cho học viên.

Đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng, Trường Chính trị đã quan tâm cải thiện về phương pháp giảng dạy, coi trọng đối thoại giữa người dạy và người học; thường xuyên yêu cầu học viên phải nỗ lực tự học và chú trọng vào bài giảng. Đội ngũ giảng viên của nhà trường từng bước áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực gắn với phương pháp truyền thống; sử dụng, phối hợp linh hoạt các phương pháp thuyết trình, phát vấn, xử lý tình huống…nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. Việc tổ chức thao giảng, dự giờ được nhà trường quan tâm đầu tư đúng mức.

Về quản lý đào tạo và bồi dưỡng, dựa vào căn cứ điều kiện hoạt động đặc thù mà Nhà trường đã cụ thể hóa các quy chế, quy định của Trung ương, Học viện, của Tỉnh ủy thành các quy chế, quy định, hướng dẫn cụ thể góp phần quản lý chặt chẽ và khoa học về quá trình dạy và học. Việc tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên được đổi mới từng bước theo hướng qua bài thi, kiểm tra phải đánh giá được kiến thức lý luận và thực tiễn của học viên, sự liên hệ, vận dụng vào thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý ở cơ sở. Điển hình là, việc tổ chức hình thức viết tiểu luận cuối khóa của chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị - Hành chính đã giúp cho học viên biết phân tích, đánh giá, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, tổng kết thực tiễn và đề xuất các giải pháp để giải quyết một vấn đề cụ thể thực tiễn đặt ra ở ngay cơ quan, địa phương, đơn vị.

Về công tác nghiên cứu khoa học, Nhà trường đã và đang triển khai tích cực các đề tài khoa học cấp khoa, cấp trường … năm 2015 nhằm hỗ trợ cho việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng. Cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị phục vụ giảng dạy, học tập từng bước đáp ứng yêu cầu đặt ra…

Nhìn chung, các kết quả đạt được về công tác đào tạo và bồi dưỡng của Trường Chính trị tỉnh là căn bản. Tuy vậy, trước yêu cầu của bối cảnh hội nhập của đất nước ngày càng đi vào chiều sâu, đòi hỏi mọi hoạt động của Nhà trường phải không ngừng đáp ứng, nhất là yêu cầu đổi mới công tác đào tạo cán bộ và phát triển nguồn nhân lực trong tình hình hiện nay, mà ở đó nhiệm vụ then chốt mang tính đột phá phải tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tại Nhà trường.

Vì lý do đó mà hôm nay, Nhà trường tiến hành tổ chức buổi Hội thảo nhằm làm rõ một số vấn đề: làm thế nào đề nâng cao chất lượng bài giảng; cải tiến phương pháp giảng dạy; vấn đề tự nghiên cứu và thảo luận  của học viên; công tác quản lý học viên; phương pháp đánh giá kết quả học tập của học viên; công tác tư liệu, thư viện đối với việc giảng dạy và học tập; công tác phục vụ giảng dạy; bàn về chương trình Trung cấp LLCT-HC (giáo trình mới) có gì khó khăn, bất cập và những kiến nghị đề xuất… 

Theo hướng đó, để hoạt động Hội thảo trở nên thiết thực và có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, tôi đề nghị các đ/c dự Hội thảo hãy tích cực phát huy tinh thần trách nhiệm và đóng góp trí tuệ của mình để đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập nhằm góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của tỉnh nhà ngày càng vững mạnh; có đủ sức, đủ tầm, đủ năng lực và uy tín lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị được giao ./. 

 

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÀI GIẢNG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG CẤP

LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH

                                                                                                                                                                                                                                                          Nguyễn Lương Thuỷ - Trưởng khoa Xây dựng Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu của chúng ta đã dạy rằng: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", "Công  việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém"[1], vì vậy, "huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng"[2] . Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ khi ra đời đến nay, Đảng ta luôn chăm lo cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trong đó có công tác giáo dục lý luận chính trị nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ. Trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng, công tác giảng dạy lý luận chính trị của đội ngũ giảng viên các Trường Chính trị có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán bộ, công chức ở địa phương vững vàng về chính trị, gương mẫu về đạo đức, trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức năng lực hoạt động thực tiễn, gắn bó máu thịt với nhân dân, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; góp phần xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh.

Trong giai đoạn hiện nay - giai đoạn đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng, để góp phần đào tạo một đội ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của thời kỳ mới, mỗi giảng viên của các Trường Chính trị phải luôn không ngừng phấn đấu rèn luyện, nâng cao trình độ kiến thức và năng lực công tác, mà trước hết là nâng cao chất lượng bài giảng (trong đó có bài giảng chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính), vì chất lượng bài giảng là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của Trường Chính trị tỉnh.

Chất lượng của bài giảng chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính phụ thuộc vào hai yếu tố quan trọng, đó là chất lượng của việc chuẩn bị giáo án và chất lượng của buổi giảng bài trên lớp. Do đó, muốn nâng cao chất lượng bài giảng cần thực hiện tốt các biện pháp chủ yếu sau:

Thứ nhất, chuẩn bị kỹ giáo án

Việc chuẩn bị kỹ giáo án có ý nghĩa quyết định đến sự thành công của giảng viên khi lên lớp. Để có một bài giảng có chất lượng, trong quá trình chuẩn bị giáo án, giảng viên cần phải thực hiện tốt các khâu cơ bản:

Trước hết, là nghiên cứu giáo trình và tài liệu liên quan đến bài giảng. Trước khi soạn giáo án, giảng viên cần nghiên cứu kỹ nội dung bài giảng trong sách giáo trình, nắm được kết cấu, nội dung bài để định hướng cho khung bài giảng trong giáo án. Bên cạnh đó, giảng viên cần nghiên cứu các tài liệu có liên quan để mở rộng kiến thức, hoặc minh họa làm nổi bật các kiến thức cơ bản. Thực tiễn cuộc sống cũng như các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước luôn được bổ sung và phát triển. Do đó, việc thường xuyên cập nhật kiến thức như: những Nghị quyết mới của Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, những quy định của Đảng, các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, những bài viết có liên quan trên các tờ báo, tạp chí, các báo cáo tổng kết của các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể về các vấn đề có liên quan đến nội dung bài giảng là rất cần thiết để chuẩn bị bài giảng. Nếu kiến thức được chuẩn bị trong bài giảng phong phú bao nhiêu thì bài giảng lại càng có sức thuyết phục bấy nhiêu.

Hai là, xác định mục tiêu bài giảng.

Giảng viên phải xác định rõ mục tiêu cần đạt được qua bài giảng, trong đó bao gồm mục tiêu về trang bị kiến thức, rèn luyện kỹ năng và định hướng thái độ, hành động cho học viên. Trên cơ sở xác định mục tiêu để lựa chọn nội dung và phương pháp giảng dạy phù hợp.

Ba là, xác định đối tượng người học

Giảng viên cần nắm vững về đối tượng người học của từng lớp Trung cấp lý luận chính trị - hành chính. Cụ thể là nắm được thông tin về nghề nghiệp, cương vị công tác, độ tuổi, giới tính, nền tảng văn hóa, sự mong muốn, quan tâm khi học Chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính,…của người học. Việc xác định rõ đối tượng người học sẽ giúp cho giảng viên xác định lượng kiến thức, phương pháp và phương tiện giảng dạy phù hợp.

Bốn là, xác định trọng tâm bài giảng.

Trong mỗi bài giảng, phần trọng tâm là phần thể hiện nội dung chính của bài, đòi hỏi giảng viên phải giành nhiều thời gian hơn các phần khác để làm rõ. Vì vậy, khi nghiên cứu bài trong sách giáo trình, giảng viên phải xác định được phần trọng tâm của bài giảng để khi soạn giáo án phân bổ thời gian cho tương xứng.

Năm là, soạn giáo án đảm bảo về nội dung và hình thức theo quy định.

Giáo án của bài giảng phải được soạn theo mẫu thống nhất do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh quy định. Trong kế hoạch chi tiết của bài giảng phải thể hiện được các bước lên lớp, gắn với nội dung của mỗi bước là phương pháp, phương tiện và thời gian giảng dạy phù hợp. Để đảm bảo cho việc thể hiện nội dung kiến thức khi lên lớp được đầy đủ và mang tính chủ động cao, trong giáo án cần soạn chi tiết nội dung bài giảng. Trong từng nội dung, gắn liền với việc phân tích, diễn giải làm rõ các ý chính mang tính chất lý luận là những ví dụ, dẫn chứng minh hoạ nhằm làm rõ nét hơn những kiến thức lý luận. Nếu bài giảng mang tính chất trang bị và rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ cho học viên như các bài giảng phần nghiệp vụ công tác Đảng và đoàn thể, trong giáo án giảng viên cần chuẩn bị trước một số bài tập thực hành, bài tập tình huống có liên quan và có định hướng trước về hướng xử lý, kết luận. Sau mỗi mục, giảng viên cần neo chốt lại kiến thức cơ bản, chuyển ý sang mục tiếp theo và khi kết thúc nội dung bài giảng, neo chốt lại kiến thức cơ bản của cả bài giúp để người học ghi nhớ sâu hơn.

Sau khi soạn xong giáo án, giảng viên cần nghiên cứu, nắm vững nội dung bài giảng. Nếu bài giảng cần sử dụng các đồ dùng dạy học có liên quan, giảng viên cần phải chuẩn bị chu đáo đồ dùng giảng dạy trước khi lên lớp.

Thứ hai, thực hiện giảng bài trên lớp có chất lượng và hiệu quả

Để buổi giảng bài trên lớp có chất lượng và hiệu quả, trước hết giảng viên cần mặc trang phục phù hợp, không nên cầu kỳ loè loặt và cũng không nên quá đơn giản. Trong quá trình giảng bài phải thật sự chủ động, bình tĩnh, tự tin, bao quát lớp học. Ngôn ngữ diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, dể hiểu.

Hai là, trong giảng bài phải thể hiện đầy đủ, đúng đắn kiến thức cơ bản; bảo đảm tính khoa học, trọng tâm; lý luận gắn với thực tiễn, đường lối, chính sách, quy định có tính chất hướng dẫn nghịêp vụ; kết cấu bài giảng lôgic, khoa học, chặt chẽ; thực hiện đúng mục đích, yêu cầu của bài giảng.

Ba là, sử dụng phương pháp, phương tiện giảng dạy phù hợp. Trong giảng bài, tuỳ vào đối tượng học viên và điều kiện cơ sở vật chất, giảng viên sử dụng kết hợp các phưong pháp giảng dạy (phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học tích cực) để phát huy tính tích cực, khả năng tư duy của học viên, tránh tình trạng học thụ động, nhàm chán. Vận dụng nguyên tắc trực quan trong giảng dạy lý luận, với các hình ảnh, sơ đồ, biểu mẫu…giúp người học dễ hiểu, dễ nhớ và nâng cao năng lực công tác. Lựa chọn và sử dụng tốt các phương tiện dạy học.

Bốn là, thực hiện tốt 5 bước lên lớp, đảm bảo về thời gian đã được quy định trong giáo án.

Thứ ba, thường xuyên rút kinh nghiệm sau khi giảng bài

Để nâng cao chất lượng bài giảng, sau mỗi lần lên lớp, giảng viên dành thời gian suy nghĩ, tìm ra những điểm hạn chế trong giáo án để chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện bài giảng. Bên cạnh đó, trước khi giảng bài cho lớp tiếp theo cần phải nghiên cứu, nắm vững các chủ trương, chính sách, quy định mới... có liên quan đến nội dung bài giảng để cập nhật kịp thời vào giáo án.

Rút kinh nghiệm quá trình giảng bài trên lớp để có phong cách giảng dạy, thực hiện các bước lên lớp và sử dụng các phương pháp, phương tiện dạy học ngày càng tốt hơn.

Tóm lại, chất lượng bài giảng là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của Trường Chính trị tỉnh. Việc nâng cao chất lượng bài giảng là yêu cầu đặt ra cần phải giải quyết của tất cả các Trường Chính trị hiện nay. Trên đây là những suy nghĩ của bản thân về biện pháp nâng cao chất lượng bài giảng chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính. Rất mong nhận được các ý kiến tham gia trao đổi của Hội thảo.

Xin chân thành cảm ơn!

  

TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU- MỘT TRONG NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNHKONTUM

                                                                                       Quách Thị Minh Thúy - Trưởng khoa Dân Vận

 

            Hoạt động dạy và học trong các Trường Chính trị nói chung và trường Chính trị tỉnh Kon Tum nói riêng là quá trình tổ chức, giáo dục, truyền bá một cách cơ bản, có hệ thống chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt và dự nguồn của hệ thống chính trị các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở. Hình thành cho người học thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nhân sinh quan cộng sản; nâng cao trình độ tư duy lý luận, năng lực lãnh đạo, quản lý, phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, định hướng suy nghĩ, hành động và hoàn thiện nhân cách góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.

            Trong những năm qua, hoạt động dạy - học ở Trường Chính trị tỉnh Kon Tum đã từng bước được đổi mới về nội dung, phương pháp, cách thức quản lý và đã thu được những kết quả đáng nghi nhận cả về số lượng và chất lượng. Đáp ứng cơ bản nhu cầu cán bộ lãnh đạo cho các ngành, các cấp trong tỉnh. Học viên sau khi tốt nghiệp đã phát huy tốt năng lực, vận dụng tốt kiến thức đã học và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, hoạt động dạy - học ở Trường Chính trị tỉnh Kon Tum vẫn còn bộc lộ những bất cập, hạn chế nhất định: Hiệu quả chưa như mong muốn, chưa có sự đồng đều về kết quả học tập giữa các môn học, phần học, giữa các học viên cùng lớp, tinh thần và ý thức học tập của học viên chưa cao…

            Để nâng cao chất lượng đào tạo trong giai đoạn hiện nay ở Trường Chính trị tỉnh Kon Tum, bên cạnh việc đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, cách thức quản lý thì vấn đề cần quan tâm là xây dựng và nâng cao ý thức tự học cho học viên - là một  việc làm có ý nghĩa cực kì quan trọng.

            Vậy, tự học là gì? 

            Tự học là tự hỏi chính bản thân mình, tự hỏi để ôn luyện và tự hỏi để biết mình hiểu và chưa hiểu vấn đề gì để tiếp tục tìm tòi, học hỏi.

            Tự học là tìm tài liệu đọc, là hỏi han, lắng nghe và đào sâu suy nghĩ để giúp ta nắm vững vấn đề.

            Tự học là tự làm việc với chính mình, cách học này còn có thể ứng dụng trong mọi lĩnh vực của cuộc sống như: học tập văn hóa xã hội, học cách làm việc, học cách thông cảm, học cách ứng xử, giao tiếp, học cách phát biểu, diễn thuyết v.v… 

            Tự học giúp suy nghĩ có được sự chăm chú, chuyên tâm, giúp năng lực suy nghĩ được rèn luyện trở nên mạnh dạn và nhạy bén. Tự học, và chỉ nhờ tự học mới có thể rũ bỏ hết mọi thói quen ỷ lại, suy nghĩ độc lập hơn, tự do hơn. Có tự học mới có thể trở thành người nghiên cứu, có được sự tập trung suy nghĩ sâu sắc hơn và tự học cũng là điều kiện cần phải có để tư duy thăng hoa, giúp khai thác tối đa khả năng còn tiềm ẩn của mỗi người.

        Tạp chí Nghiên cứu giáo dục số 7/1998, tác giả Nguyễn Kỳ bàn về khái niệm tự học: “Tự học là người học tích cực chủ động, tự mình tìm ra tri thức kinh nghiệm bằng hành động của mình, tự thể hiện mình. Tự học là tự đặt mình vào tình huống học, vào vị trí nghiên cứu, xử lí các tình huống, giải quyết các vấn đề, thử nghiệm các giải pháp…Tự học thuộc quá trình cá nhân hóa việc học”. 

      Hay trong bài phát biểu tại hội thảo Nâng cao chất lượng dạy học tổ chức vào tháng 11 năm 2005 tại trường Đại học Huế, GS Trần Phương cho rằng: “Học bao giờ và lúc nào cũng chủ yếu là tự học, tức là biến kiến thức khoa học tích lũy từ nhiều thế hệ của nhân loại thành kiến thức của mình, tự cải tạo tư duy của mình và rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy”. 

            Có thể nói, vấn đề tự học là rất cần thiết trong quá trình nâng cao nhận thức của mỗi người và đặc biệt là đội ngũ cán bộ ở cơ sở. Đúng như lời dạy của Chủ  Tịch HCM đã viết trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc năm 1947: “Lấy tự học làm cốt”. Ngày 21-7-1956, nói chuyện tại lớp nghiên cứu chính trị khóa I, Trường Đại học Nhân dân Việt Nam, Bác dặn: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi. Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân ta ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp nhân dân”. Điều đó đã được chứng minh trong suốt thời gian hoạt động ở nước ngoài, Người học ở Trường Đại học Phương Đông (năm 1923), Đại học Quốc tế Lênin (năm 1934), nghiên cứu sinh Viện Nghiên cứu các vấn đề thuộc địa (năm 1937) với luận án về cách mạng ruộng đất ở Đông nam Châu Á. Nhưng Bác chỉ nhận mình tự học và trên thực tế cả cuộc đời Bác vẫn tự học là chính. Năm 1935, dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ VII, Người ghi vào phiếu lý lịch của mình như sau: Trình độ học vấn: Tự học. Bác học ngoại ngữ, học viết báo, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin, nghiên cứu và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, đặc biệt là văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây. Người biết và sử dụng thông thạo trên mười ngoại ngữ nhờ tự học chứ không qua một trường đào tạo chính quy nào. Người học ở sách báo, đồng nghiệp, bạn bè, nhân dân. Người học từ thực tiễn sinh động ở các nước đế quốc, nước thuộc địa, ở phong trào cách mạng trên thế giới.

            Vậy, người học có tự học, tự bồi đắp tri thức bằng nhiều con đường, nhiều cách thức khác nhau thì mới có thể bù đắp được những thiếu khuyết về tri thức khoa học, về đời sống xã hội. Từ đó có được sự tự tin trong cuộc sống, trong công việc để hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của mình.

            Thực tế trong giảng dạy tôi nhận thấy rằng không thể phát huy được tư duy sáng tạo của người học, với tính chủ động cao trong học tập khi giảng viên chỉ sử dụng phương pháp dạy học nặng về truyền thụ kiến thức. Người học đến lớp không phải để nghe những lời diễn giảng một chiều mang tính chủ quan nhất định từ người dạy, mà qua những kiến thức đó, người học  nhận thức, đánh giá  và vận dụng vào thực tiễn như thế nào? Để đạt hiệu quả, ngoài việc nghe giảng trên lớp người học phải có phương pháp phù hợp để tự học, tự nghiên cứu. Nói cách khác, nếu người học không nỗ lực, phấn đấu trong việc tự học thì việc dạy học các chương trình ở trường chính trị không thể đạt hiệu quả như mong muốn.

            Tuy nhiên, hoạt động tự học của học viên Trường Chính trị tỉnh Kon Tum những năm gần đây rất hạn chế. Tình trạng học viên chưa có động cơ học tập đúng đắn dẫn đến lơ là trong học tập, nghiên cứu tài liệu, vắng học nhiều, nhiều học viên chỉ thực sự chú ý đến việc học khi gần đến kỳ thi, một số học viên đến kỳ thi thường đối phó bằng việc quay cóp tài liệu, thậm chí có học viên còn không soạn bài qua các gợi ý câu hỏi hệ thống môn học mà photo, sao chép của người khác làm tài liệu nghiên cứu, tra cứu internet khi vào phòng thi….Việc kiểm tra, thi, học viên còn thể hiện tính đối phó bằng nhiều cách khác nhau với mục đích chỉ để đủ điều kiện qua phần học, môn học; hay cùng một lúc tham gia nhiều lớp. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của học viên và chất lượng đào tạo của nhà trường.

            Thực trạng trên do nhiều nguyên nhân, một trong những nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo là chưa xây dựng được động cơ, thái độ học tập, nghiên cứu đúng đắn cho học viên. Vì vậy có thể khẳng định rằng việc xây dựng ý thức tự học cho học viên trở thành vấn đề có ý nghĩa quan trọng, đó không những là giải pháp góp phần nâng cao chất lượng học tập, nghiên cứu cho học viên, mà còn là một cách thức nâng cao chất lượng đào tạo ở trường Chính trị tỉnh Kon Tum trong giai đoạn hiện nay.

            Tuy nhiên, tự học là một công việc tương đối phức tạp, đa dạng, mỗi người có phương pháp học tập riêng, một thời gian riêng cho mình. Do vậy, để đưa ra những yêu cầu chung cho việc tự học của học viên trường chính trị tỉnh Kon Tum là một việc làm không dễ, với kinh nghiệm giảng dạy của cá nhân, tôi đưa ra một số phương pháp nhằm giúp học viên tự học đạt hiệu quả cao hơn để Hội thảo tham khảo:

            Đối với nhà trường và giảng viên

            Một là, tăng cường nhận thức cho học viên về động cơ, mục đích học tập, từ đó họ sẽ xác định được nhu cầu và hình thành hứng thú học tập, nghiên cứu. Muốn nâng cao tính tự giác hiệu quả của việc tự học, tự nghiên cứu trước hết phải làm tốt công tác tư tưởng, xây dựng động cơ học tập đúng đắn cho học viên. Phải làm cho học viên có nhu cầu nhận thức, sự khát khao kiến thức lòng ham muốn tìm tòi là cơ sở để nuôi dưỡng động cơ học tập tích cực thường xuyên. Tự học, tự nghiên cứu là sự gắn kết giữa nhu cầu tự thân với sự đòi hỏi trong quá trình đào tạo mang tính tự giác, tích cực, chủ động và quyết tâm cao. Vì vậy cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa cán bộ quản lý, giảng viên, học viên, nhất là thường xuyên quan tâm, sâu sát, nắm bắt kịp thời những tâm tư nguyện vọng của học viên. Vì vậy, ngay từ đầu khoá học, nhà trường xác định động cơ học tập đúng đắn "học để làm việc" cho từng học viên; kịp thời phát hiện điều chỉnh những nhận thức lệch lạc trong động cơ học tập của học viên.

            Hai là, quá trình lên lớp giảng viên phải mang tính khơi dậy hứng thú học tập qua mỗi phần học, bài học, gợi mở các vấn đề mới tạo cho người học sự háo hức tìm kiếm tri thức. Giảng viên cần gắn lý luận với thực tiễn, các vấn đề mới, sâu sắc, có liên quan đến thực tiễn kinh nghiệm của học viên.

            Ba là, ngay từ đầu khóa học, giáo viên chủ nhiệm và giảng viên giảng dạy định hướng cho học viên  hình thành ý thức tự học và tổ chức tự học một cách tích cực, tự giác. Sau mỗi bài học, giảng viên cần tập trung hướng dẫn các nội dung tự học, tự nghiên cứu (bằng việc đưa ra hệ thống các câu hỏi) có tính chất bắt buộc mà học viên cần phải nắm, phải hiểu, gợi ý liên hệ, vận dụng ở địa phương; phải kiểm tra lại ở buổi học hôm sau việc chuẩn bị bài của học viên. Kịp thời động viên khuyết khích học viên tham gia nghiên cứu khoa học để phát huy tính tích cực trong học tập.

            Bốn là, tăng cường các hình thức dạy học nhóm, trao đổi và thảo luận, yêu cầu học viên nêu các chính kiến của bản thân về một vấn đề nào đó, buộc học viên phải nghiên cứu tài liệu, phân tích mổ xẻ tham gia tranh luận.

            Năm là, trong quá trình giảng dạy giảng viên phải luôn kích thích sự tư duy cho người học, định hướng cho học viên xây dựng kế hoạch tự học, tự nghiên cứu.

            Sáu là,  sau mỗi phần học, môn học nên hệ thống điều này giúp học viên hình dung về những vấn đề quan trọng cần nắm đối với môn học, phần học. Tránh hiện tượng trông chờ và ỷ lại mà không có sự tìm tòi và sáng tạo.

Bảy là, đổi mới phương pháp, cách thức và hình thức giảng dạy, thay vì “thầy đọc - trò chép” hãy biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, rèn luyện cho học viên phương pháp nghiên cứu thay vì đọc cho họ ghi.

Tám là, đổi mới khâu kiểm tra đánh giá và phân loại học viên, tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập kết hợp giữa kiểm tra kiến thức thường xuyên trên lớp và ra đề thi, kiểm tra theo hướng “mở” tránh thụ động vào việc giở tài liệu và quay cóp khi làm bài.

Đối với học viên

            Một là, Xác định thái độ, động cơ học tập đúng đắn 

        Tính tự giác học tập, rèn luyện của học viên tại Trường Chính trị nói chung, Trường Chính trị tỉnh KonTum nói riêng nhìn chung chưa mang tính tự nguyện, người học chưa có ý thức học để tích lũy kiến thức cho bản thân mà việc học phần lớn là để bổ sung bằng cấp cho yêu cầu thi tuyển chức danh. Vì vậy, cán bộ khi học tại Trường Chính trị cần phải xác định, thực hiện đúng theo lời dạy của chủ tịch Hồ Chí Minh: Tất cả các đảng viên phải cố gắng học tập, coi việ học tập lý luận chính trị là nhiệm vụ quan trọng của mình. Cán bộ, đảng viên, hội viên các đoàn thể, các bộ các ngành chuyên môn của chính quyền, của quân fhcúng nhân dân cần phải học lý luận chính trị. Bởi cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hànhg, đồng thời cũng đem tình hình của quần chúng báo cáo cho Đảng để đặt chính sách cho đúng. Cán bộ là gốc của mọi công việc, việc học tập lý luận chính trị không phải nhằm biến các đồng chí thành những người lý luận suông mà nhằm làm thế nào cho côgn tác của các đồng chí được tốt hơn, nghĩa là các đồng chí phải học tập tinh thần của Chủ nghĩa Mác – Lênin để áp dụng lập trường quan điểm và phương pháp ấy mà giải quyết cho tốt những vấn đề thực tế trong cách mạng của chúng ta. Như thế học tập lý luận cốt để áp dụng vào thực tế. Mục đích học để vận dụng chứ không phải học vì lý luận.

            Hai là, chuẩn bị tài liệu và phương tiện theo sự hướng dẫn của giảng viên. Thực hiện được vấn đề này có nghĩa là đã hình thành cho người học nhu cầu thường xuyên học tập, tìm tòi kiến thức, kích thích năng lực sáng tạo, trang bị cho người học năng lực tổ chức lao động trí óc một cách hợp lý, làm cho người học định hướng được kiến thức bài học và tự khai thác tri thức. Bởi, bên cạnh giáo trình môn học, người học cần chủ động sưu tầm tài liệu, thông tin trên các phương tiện; với các yêu cầu cụ thể như: người học sẽ trả lời những câu hỏi nào? sử dụng phương tiện gì để phục vụ cho việc học tập? để khi tiến hành bài học trên lớp thì giảng viên và người học cùng làm việc tránh tình trạng độc thoại của giảng viên.

            Ba là, phải có phương pháp nghe giảng và ghi chép phù hợp, tốt nhất.

            Muốn nghe giảng và ghi chép tốt cần phải thực hiện các khâu:

            + Chuẩn bị nghe giảng: Để tiếp nhận bài giảng một cách tối ưu, người học cần tìm hiểu đề cương chi tiết học phần để nắm chương trình môn học, biết được những vấn đề sẽ trình bày theo hướng nào? nội dung, phạm vi của bài học như thế nào? vấn đề nào người học sẽ tự học, tự nghiên cứu? làm tốt khâu này nghĩa là học viên nên bắt đầu từ việc xem lại bài ghi lần trước hoặc đọc trước bài trước khi lên lớp. Bởi khi nắm vững kiến thức đã học sẽ lĩnh hội nội dung bài mới tốt hơn. Khi nghiên cứu nội dung bài mới, những vấn đề khó hoặc chưa hiểu nên ghi chép lại để khi nghe giảng sẽ chú ý hơn và nếu bài giảng chưa giải thích rõ cần trao đổi với thầy hoặc bạn.

            + Nghe giảng và ghi chép trên lớp: Khi nghe giảng trên lớp, cùng một lúc có nhiều tín hiệu khác nhau tác động vào các giác quan của người học, nhưng không phải tất cả các tín hiệu đó đều đi vào ý thức, mà người học sẽ tiếp nhận những tín hiệu đó một cách có lựa chọn. Khi nghe giảng, người học phải hoạt động tư duy hết sức tích cực, khẩn trương để có thể nắm được những vấn đề giảng viên gợi mở, trình bày; đối với việc ghi chép trên lớp: Đây là hoạt động mà học viên còn gặp nhiều khó khăn, bởi nghe giảng và ghi chép là hai hoạt động cùng tiến hành đồng thời. Các nhà tâm lý học đã chỉ ra rằng, việc tiến hành đồng thời hai loại hoạt động chỉ có thể đạt được kết quả cao khi một trong hai hoạt đó đã trở nên thành thạo đến mức gần như tự động hóa. Cách ghi chép lại mang sắc thái cá nhân, mỗi môn học lại đòi hỏi một phương pháp ghi chép khác nhau, nhưng đều có một điểm chung là nếu người học không hiểu bài thì không thể ghi chép tốt được. Vì vậy, qua cách ghi  của người học, giảng viên có thể biết được mức độ nắm bài của họ.  Như vậy, việc ghi lại bài giảng cũng là một nghệ thuật, luôn thay đổi tùy theo đặc trưng từng môn học và phong cách giảng của từng giảng viên. Đối với việc giảng dạy ở trường chính trị, các nội dung cần đảm bảo tính chính xác và tính logic của các quan điểm, chủ trương, chính sách…Vì vậy, bài ghi của người học phải chính xác, đảm bảo yêu cầu về kiến thức và tính logic của bài học. Tuy nhiên, cách ghi  bài của mỗi người có thể khác nhau, tùy thuộc vào vốn hiểu biết và sự vận dụng sáng tạo của mỗi người.

            + Xem lại và chỉnh lý bài ghi: Đây là hoạt động mà ít người chú ý nhưng lại rất quan trong trong quá trình học tập. Bởi mặc dù trên lớp học viên tích cực động não và ghi chép, nhưng nếu sau đó lại xếp vở ghi lại, đợi tới ngày ôn thi mới mở ra xem mà không chỉnh lý ngay thì việc tiếp thu bài không thể coi là hoàn chỉnh và tốt; Nội dung các môn học được giảng dạy ở trường chính trị có khối lựợng kiến thức rộng, mang tính trừu tượng được tổng hợp từ nhiều lĩnh vực, nên bài giảng của giảng viên trên lớp chỉ mang tính hướng dẫn, gợi ý chứ không phải trình bày hoàn chỉnh, trọn vẹn về một vấn đề. Vì vậy, việc xem lại và hoàn chỉnh bài ghi là việc làm tất yếu đối với người học. Do đó, để giúp học viên có thể nghe giảng và ghi chép thuận lợi, giảng viên cần phải: Giới thiệu trước những tài liệu cần đọc để phục vụ cho bài học và đề ra những yêu cầu cụ thể cho học viên khi đọc các tài liệu đó; cần có những hình thức, biện pháp kiểm tra việc đọc tài liệu và tự nghiên cứu của học viên; trình bày vấn đề một cách hệ thống, rõ ràng để học viên dễ theo dõi vấn đề và ghi chép, tránh tình trạng giáo viên trình bày bài giảng tản mạn, thiếu hệ thống, làm cho học viên dù phải tập trung chú ý cao độ nhưng vẫn không nắm bắt được nội dung cơ bản của vấn đề và không thể ghi chép được.

            Bốn là, phải có phương pháp đọc giáo trình và tài liệu

            Đối với học viên trường chính trị, đọc sách không những là nhu cầu, hứng thú mà còn là một nhiệm vụ tất yếu. Đọc giáo trình, tài liệu để tự học, tự nghiên cứu là công việc chính của mỗi người học. Vì vậy, trong quá trình học tập tại trường, học viên cần phải có giáo trình, tài liệu cần thiết, theo tôi để đọc giáo trình và tài liệu có kết quả thì học viên cần lưu ý: Phải biết lựa chọn sách, báo, tạp chí, văn kiện, nghị quyết,… phù hợp với từng bài học; cần xác định rõ mục đích đọc tài liệu (đọc để tìm hiểu toàn bộ nội dung cuốn sách; để tìm hiểu một vấn đề; sưu tầm tài liệu bổ sung cho những vấn đề đang nghiên cứu… hoặc thu thập thông tin để giải quyết một vấn đề thực tiễn nào đó). Nói chung, đọc sách vì mục đích gì thì phải xác định được ngay từ đầu mới đạt hiệu quả thiết thực; đọc tài liệu để hiểu sâu kiến thức cơ bản của từng bài, từng chương và tiến tới cả học phần.

Qua một số ý kiến trên chúng ta thấy vấn đề tự học có vai trò, ý nghĩa và tác dụng rất quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo của trường Chính trị tỉnh Kon Tum. Muốn hoạt động học tập có hiệu quả nhất thiết học viên phải chủ động tự giác, tự học, tự nghiên cứu bất cứ lúc nào. Ngoài ra, rất cần tới vai trò của người giảng viên trong việc trang bị cho học viên một hệ thống tri thức, kỹ năng, thái độ cùng với phương pháp tự học, tự nghiên cứu cụ thể, khoa học. Thực hiện tốt vấn đề này giúp học viên rèn luyện được thói quen độc lập suy nghĩ, độc lập giải quyết vấn đề khó khăn trong công việc, trong cuộc sống, qua đó giúp họ tự tin hơn trong mọi hoạt động. Đây  là một trong những giải pháp tích cực để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng của trường Chính trị tỉnh Kon Tum nhằm nâng cao chất lượng mọi mặt cho đội ngũ cán bộ của tỉnh Kon Tum đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay. 

 

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH KONTUM-

NHÌN TỪ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

                                                                                                             Nguyễn Thị Xuân- Khoa NN&PL

 

Có thể nhận thấy trong nền giáo dục đào tạo Việt Nam thời gian qua (đến nay vẫn còn tồn tại) luôn có sự áp đặt từ phía người dạy, họ muốn truyền đạt, trang bị cho người học thật nhiều những tri thức, kiến thức lý luận và mong muốn người học tiếp thu được hầu hết các nội dung của bài giảng trong giáo trình; giáo viên luôn cố gắng giải thích, phân tích cặn kẽ những vấn đề để người học hiểu thông qua cách thuyết giảng. Trong khi đó, theo đánh giá của các chuyên gia thì con người chỉ có thể ghi nhớ được thông tin qua nghe là 20%, qua đọc là 30% nhưng nếu kết hợp giữa nghe và trực quan hóa thì khả năng ghi nhớ của họ là 50%. Điều đó cho thấy nếu chỉ sử dụng phương pháp thuyết trình thì hiệu quả, chất lượng bài giảng không cao. Vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cần thiết đối với tất cả các cơ sở đào tạo nói chung và đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức của Trường Chính trị tỉnh Kon Tum nói riêng.

Không ít người quan niệm sai lầm rằng đổi mới phương pháp dạy học là sự thay đổi từ bản đen, phấn trắng theo cách dạy “cũ’ sang sử dụng máy chiếu hắt (overhead), Pjojecter và phần mềm Power poit... Không thể phủ nhận rằng khi khoa học công nghệ phát triển những phần mềm và phương tiện này hỗ trợ rất nhiều cho giáo viên khi soạn giáo án và giảng dạy. Tuy nhiên, đây không phải là sự đổi mới phương pháp dạy học nó chỉ là những phương tiện hiện đại hỗ trợ cho quá trình dạy học. Đổi mới phương pháp dạy học thực chất là phát huy ưu điểm của phương pháp dạy học truyền thống chứ không phải hoàn toàn loại bỏ nó, đồng thời vận dụng linh hoạt và kết hợp với các phương pháp dạy học tích cực: phương pháp hỏi – đáp, phương pháp làm việc nhóm, phương pháp bể cá vàng, phương pháp hỏi chuyên gia, phương pháp sàng lọc… nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Đổi mới phương pháp dạy học không chỉ làm thay đổi cách dạy của người thầy mà qua đó thay đổi cả cách học của người trò.

Đối với chương trình, giáo trình trung cấp LLCT-HC và Bồi dưỡng của Trường Chính trị, học viên không chỉ được trang bị kiến thức lý luận mà cả kỹ năng, nghiệp vụ trên các lĩnh vực. Và có những nội dung trong chương trình học viên đã học trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng trước. Vì vậy, nếu giảng viên quá chú trọng chuyển tải những kiến thức lý luận cũng như cách dạy mang tính một chiều theo hướng “độc thoại” (thuyết trình) sẽ dẫn đến cách học thụ động của học viên. Phương pháp dạy học tích cực sẽ làm cho học viên từ thế “thụ động” chuyển sang “chủ động” trong quá trình dạy và học; hướng tới sự tư duy sáng tạo của người học, giúp họ học tốt hơn. Lúc này giảng viên không còn đóng vai trò “trung tâm”, vai trò “trung tâm” được chuyển giao cho người học; giảng viên sẽ hướng dẫn, gợi mở và kết luận vấn đề trên những tri thức mà học viên khám phá, trao đổi và giải quyết. Chính sự tương tác giữa học viên và giảng viên khi sử dụng phương pháp dạy học tích cực đã làm cho việc dạy và học dân chủ hơn; mọi tri thức của người thầy không chỉ là sự áp đặt một chiều, qua đó giáo viên có thể thu nhận những thông tin ngược được cung cấp từ phía người học cũng như tìm ra nhiều cách tiếp cận và giải quyết vấn đề khác nhau.

   Có thể thấy hiệu quả và tính cần thiết khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực đối với môi trường đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của Trường. Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực đối với đội ngũ giảng viên còn gặp rất nhiều những khó khăn, hạn chế như sau:

   Một là, số lượng học viên trong một lớp thường rất đông – trung bình 70 học viên, thậm chí có những lớp số lượng học viên lên tới hơn 100 người. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, không gian của phòng học đã được xây dựng theo kiến trúc cách học và dạy truyền thống. Trong khi đó khi dạy học theo phương pháp tích cực cần một không gian lớp học đảm bảo riêng về tiêu chuẩn. Vì vậy, việc áp dụng một số phương pháp dạy học tích cực: phương pháp bể cá vàng, phương pháp làm việc nhóm…là rất khó.

   Hai là, khó khăn từ chính sự thiếu hợp tác của người học. Khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực đòi hỏi có sự tham gia giải quyết vấn đề từ phía học viên, sự tương tác của người học và người dạy. Tuy nhiên, phần lớn học viên của Trường là những cán bộ, công chức rất ngại tham gia vào các hoạt động khi giảng viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực; một số học viên là người dân tộc thiểu số có sự e ngại trong quá trình thảo luận giữa các học viên với nhau cũng như sự tương tác với giảng viên vì họ sợ những ý kiến của mình đưa ra là sai. Khi tham gia học tập không ít học viên có tâm lý học để lấy bằng, lấy chứng chỉ. Và khi đó việc dạy và học như thế nào không phải là điều quan trọng đối với họ.

   Ba là, khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực giảng viên không chỉ nắm chắc về kiến thức cần truyền đạt mà cả về kỹ năng áp dụng phương pháp. Trong khi đó, không phải tất cả đội ngũ giảng viên của Trường được bồi dưỡng về phương pháp dạy học tích cực, những giảng viên đã qua các lớp bồi dưỡng thì chưa khi nào được cập nhật, nâng cao kiến thức. Khi sử dụng phương pháp dạy học tích cực giảng viên phải chuẩn bị một số phương tiện hỗ trợ thay vì chỉ cần giáo án như khi sử dụng phương pháp thuyết trình. Tuy nhiên, một số phương tiện cần thiết để đảm bảo dạy học theo phương pháp tích cực không có sẵn, bản thân giảng viên nếu muốn thực hiện phải tự mình bỏ kinh phí ra mua sắm.

   Từ chính những khó khăn, hạn chế như trên để giảng viên của Trường có thể áp dụng tốt các phương pháp dạy học tích cực cần có các giải pháp sau:

   Một là, để có thể áp dụng được một số phương pháp dạy học tích cực, số lượng học viên trong một lớp không quá đông, đảm bảo không quá 50 học viên.

Hai là, giảng viên cần được cử đi bồi dưỡng các lớp phương pháp dạy học tích cực, đối với những giảng viên đã tham gia các lớp bồi dưỡng phải thường xuyên cập nhật, nâng cao kiến thức.

Ba là, để áp dụng tốt phương pháp dạy học tích cực giảng viên phải nắm vững và làm chủ kiến thức lý luận và thực tiễn, cũng như không được ngại khó và khổ.

Bốn là, trong sinh hoạt chuyên đề hàng tháng, quý của khối nội dung cần có sự trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau giữa các giảng viên trong quá trình áp dụng phương pháp dạy học tích cực.

Năm là, đảm bảo yêu cầu về cơ sở vật chất: thiết kế phòng học phù hợp, trang bị đủ các phương tiện để giảng viên có thể áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.

Sáu là, khi số lượng học viên và cơ sở vật chất chưa đạt tiêu chuẩn theo yêu cầu, giảng viên vẫn có thể vận dụng linh hoạt một số phương pháp dạy học tích cực: phương pháp chuyên gia, phương pháp sàng lọc, phương pháp hỏi đáp, phương pháp phỏng vấn nhanh thay vì chỉ áp dụng phương pháp thuyết trình.

   Như vậy, để áp dụng các phương pháp dạy học tích cực đạt hiệu quả, nâng cao chất lượng bài giảng, qua đó làm thay đổi cách học của học viên; góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của Trường cần có sự cố gắng, nỗ lực, tâm huyết với nghề của bản thân mỗi giảng viên. Và nhất là cần có sự quan tâm của Ban Giám hiệu.

  

  MỘT SỐ SUY NGHĨ VỀ CHƯƠNG TRÌNH, GIÁO TRÌNH TRUNG CẤP

         LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ HÀNH CHÍNH HIỆN NAY

                                                                                Trần Thanh Hùng - Giảng viên khoa Lý luận cơ bản  

 

Chương trình, giáo trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị - hành chính dành cho cán bộ cơ sở được Ban hành kèm theo Quyết định số 1479/QĐ-HVCTQG ngày 21 tháng 4 năm 2014 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Sau một năm triển khai thực hiện chương trình ở một số lớp và qua khảo cứu thực tế, chúng tôi thấy một số ưu, khó khăn, bất cập, đó là:

            Về tính khoa học của chương trình, giáo trình năm 2014

            Xây dựng và ban hành chương trình, giáo trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị - hành chính 2014, với nội dung bao hàm hệ thống các tri thức, kiến thức lý luận và thực tiễn về đời sống, kinh tế và xã hội, trang bị cho cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở và một số đối tượng khác những kiến thức cơ bản và cần thiết của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; những vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị, nhà nước, pháp luật; những nội dung cơ bản của khoa học hành chính và kỹ năng lãnh đạo quản lý. Củng cố, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ, kỹ năng tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở.

            Về khung chương trình năm 2014 đảm bảo tính hệ thống, tinh giảm gọn hơn với thời gian toàn khóa học 6 tháng, bao gồm 7 phần, 11 môn, 80 bài với 1056 tiết học; so với chương trình năm 2009, giảm 704 tiết học (giảm 40% số tiết) và tiết kiệm thời gian, kinh phí đào tạo, nhưng vẫn đảm bảo tính khoa học và hiệu quả.

Về nội dung chương trình, giáo trình, nếu như các chương trình trước chú trọng kết cấu kiến thức theo chiều ngang, phân khai thành các môn học, còn chương trình năm 2014 được kết cấu kiến thức theo chiều dọc và ngang, đi từ cái chung đến cái riêng, đảm bảo tính hệ thống, tính toàn diện, thể hiện khá rõ yêu cầu gắn chặt giữa việc tiếp thu kiến thức lý luận với kiến thức thực tiễn, giữa nâng cao trình độ lý luận với rèn luyện bản lĩnh, kỹ năng lãnh đạo, quản lý và nghiệp vụ công tác trên các lĩnh vực, nâng cao năng lực tổ chức và thực thi nhiệm vụ chính trị ở cơ sở. Chương trình đã chọn lọc những nội dung cơ bản, lược bỏ những nội dung trùng lặp, chồng chéo của chương trình năm 2009 và nội dung có tính đến việc chú trọng chất lượng đầu vào của học viên; so với các chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị - hành chính trước, chương trình năm 2014 xác định rõ số tiết học lý thuyết, đánh giá kết quả, số tiết thảo luận, số tiết học viên tự học, tự nghiên cứu, hệ thống câu hỏi ôn tập, tài liệu tham khảo; quy định số lần thi, thời gian làm bài thi của từng phần học, môn học phù hợp và đảm bảo đủ cơ sở để đánh giá kiến thức người học. Có thể nói, nội dung chương trình, giáo trình năm 2014 đã bám sát thực tế, phù hợp với đối tượng người học là cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng, chính quyền và các đoàn thể cấp cơ sở; cơ bản đáp ứng được trước yêu cầu đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp và nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở.  

Về một số khó khăn, bất cập

Bên cạnh những ưu điểm nói trên, chương trình, giáo trình TCLLCTHC năm 2014 vẫn còn một số hạn chế, bất cập, đó là:

Thứ nhất, chương trình được xây dựng chủ yếu phù hợp với đối tượng người học là cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở cấp cơ sở. Chương trình chưa phù hợp với đối tượng học viên là viên chức, lực lượng vũ trang; cán bộ đương chức và dự nguồn thuộc các chức danh trưởng, phó phòng ban cấp huyện và trưởng, phó phòng thuộc sở, ban, ngành cấp tỉnh. Trên thực tế, trong cùng một lớp đối tượng học viên rất đa dạng, có những lớp học viên hầu hết là lực lượng vũ trang, viên chức của các đơn vị sự nghiệp… Vấn đề này, không những gây khó khăn trong quá trình giảng dạy của giảng viên và đối tượng người học, mà còn ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo.

Thứ hai, một số nội dung trong giáo trình còn nặng về lý thuyết. Các môn nhiều bài còn nặng về lý luận, dài, dàn trải, chưa phù hợp giữa khối lượng kiến thức và thời gian, lượng kiến thức quá dài nhưng thời gian lên lớp rất ngắn, nên gây áp lực lớn cho giảng viên và rất khó khăn trong việc thực hiện công tác giảng dạy, chuyển tải đầy đủ nội dung kiến thức.

Thứ ba, việc phân bố các môn học, bài học cho các khoa vẫn còn bất cập như bài giao cho giảng viên ở khoa này giảng nhưng khoa khác lại chủ trì nội dung môn học, điều này gây khó khăn trong quá trình phối hợp giữa các khoa, cũng như việc tham mưu đề thi cho Ban Giám hiệu.

Thứ tư, nội dung các phần học của chương trình chưa phù hợp với cơ cấu, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh hiện nay; một số bài trong giáo trình nội dung còn thiếu tính cập nhật, thông tin lạc hậu.

Thứ năm, tuy đã khắc phục cơ bản sự trùng lặp giữa các phần học, môn học của chương trình năm 2009 (phần IV, bài 2 kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và phần III, bài 2 quản lý hoạt động kinh tế của chính quyền cơ sở…) nhưng vẫn còn có bài trùng lặp giữa các phần, một số tiết mục nội dung trình bày còn trùng lặp các ý trong mục bài giảng (Bài 9: Đảng lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước 1986 đến nay, trang 336 trùng trang 388 phần hạn chế); ở một số bài văn phong, hình thức trình bày chưa rõ, giữa tiêu đề của mục bài có nội dung phản ánh không rõ như tiêu đề bài đặt ra; giữa tiêu đề của bài và nội dung không phù hợp.

Để góp phần nâng cao chất lượng chương trình khung và nội dung của giáo trình Trung cấp Lý luận chính trị - hành chính, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, thiết nghĩ cần thực hiện một số giải pháp sau:

Một là, cần sớm triển khai và ban hành chương trình, giáo trình Trung cấp Lý luận chính trị - hành chính ngay sau khi tổng kết thực tiễn 10 năm, 20 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước… (chẳng hạn sau tổng kết 30 năm đổi mới và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII), có như vậy nội dung giáo trình mới cập nhật kịp thời, đầy đủ các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, của Nhà nước và những vấn đề thực tiễn đặt ra.

Hai là, cần phải bổ sung thêm các bài: Tâm lý lãnh đạo, quản lý; bài: xây dựng văn hóa giao tiếp công sở và kỹ năng nghiệp vụ giao tiếp công sở.

Ba là, cần nghiên cứu ban hành bộ giáo trình có nội dung phù hợp và đáp ứng yêu cầu thực tế đối tượng người học chương trình trung cấp ở các trường chính trị hiên nay; có thể ban hành thêm bộ giáo trình chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị - hành chính dành cho cán bộ, công chức miền núi, dân tộc thiểu số; hoặc có thể biên tập thêm các phần III.2, V.1 và V.3 dành riêng cho đối tượng người học thuộc cán bộ học viên là lực lượng vũ trang, cán bộ là các trưởng, phó phòng ban cấp huyện, thị, thành phố thuộc tỉnh và trưởng, phó phòng thuộc sở, ban, ngành cấp tỉnh.

Bốn là, cần điều chỉnh thời gian lên lớp ở một số bài cho phù hợp với nội dung, dung lượng kiến thức của bài đề ra như Phần I.1 bài 2: Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa; Phần III.1 bài 5: Nội dung một số ngành luật Việt Nam.

Năm là, tuân thủ và thực hiện nghiêm túc thời gian học viên tự nghiên cứu, tự học và đi nghiên cứu thực tế trong chương trình đã phân khai.

            Sáu là, Học viện Chính trị quốc gia nghiên cứu sắp xếp lại các khoa cho phù hợp giữa cơ cấu bộ máy với nội dung chương trình, có thể đổi tên khoa Dân vận thành khoa Kỹ năng lãnh đạo, quản lý; khoa Xây dựng Đảng thành khoa Xây dựng Đảng - chính quyền, đoàn thể./.

 

                                                                         CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỌC VIÊN                                                                                                                                     Mai Văn Bay - Trưởng phòng Đào tạo

 

            Công tác Đào tạo - bồi dưỡng cán bộ, công chức luôn phải gắn liền với công tác quản lý người học; quản lý là nhằm điều hành, phối hợp các hoạt động quản lý và các đối tượng được quản lý theo phương hướng, mục tiêu, yêu cầu nhất định. Để đạt được mục đích quản lý tốt, khoa học có hiệu quả thì hoạt động của các bộ phận, các lĩnh vực, các khâu trong quá trình quản lý phải có sự phối hợp hài hòa, nhịp nhàng, ăn khớp và có chất lượng.

            Trường Chính trị tỉnh Kon Tum gồm nhiều bộ phận, nhiều khoa, phòng với nhiều mối quan hệ, nhưng đều lấy nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức làm trọng tâm, tất cả các hoạt động trong nhà trường đều xoay quanh nhiệm vụ trọng tâm đó. Chính vì lẽ đó, nói đến tổ chức quản lý quá trình đào tạo trong nhà Trường, thực chất là quản lý người dạy và người học. Nói một cách khác đi, đó chính là quản lý nội dung giảng dạy của Thầy và nội dung học tập của Trò. Trong khuôn khổ thời gian của một buổi hội thảo, tôi chỉ xin nêu một số vấn đề trong nội dung quản lý việc học tập của Trò.

            Quản lý quá trình học tập của Trò (học viên) cho khoa học và có hiệu quả là công việc với nhiều nội dung; nó bắt đầu từ khâu chiêu sinh đến khi học viên học xong chương trình và tốt nghiệp ra trường.

            Thực tiễn cho thấy một nhà trường có được coi là nề nếp và quy cũ hay không trước hết có thể thông qua đánh giá công tác quản lý của hoạt động nhà trường nói chung và vấn đề quản lý người học nói riêng. Xoay quanh vấn đề quản lý việc học tập của học viên tại trường Chính trị tỉnh Kon Tum, theo tôi nên cần và tập trung thực hiện tốt các khâu, cùng những biện pháp dưới đây.

            Một là, thực hiện quản lý quá trình học tập của học viên theo kế hoạch và bằng kế hoạch.

            Trên cơ sở kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức đã được Thường trực Tỉnh ủy và UBND Tỉnh giao cho từng năm, bám sát vào nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng đã được các cấp có thẩm quyền ban hành, cho từng loại hình mà phòng Đào tạo phối hợp với khối nội dung để cụ thể hóa kế hoạch cho từng năm và phân khai cho từng tháng, từng quý, lên lịch học cho từng phần, môn cu thể. Yêu cầu ở đây là, việc xây dựng kế hoạch  đào tạo, bồi dưỡng, đặc biệt lịch học cho từng lớp, từng loại hình phải chính xác, thông suốt, vừa phản ánh được kế hoạch hoạt động chung vừa đảm bảo các yêu cầu của quản lý học tập. Kế hoạch về lịch trình học tập là căn cứ để thực hiện và kiểm tra đánh giá kết quả, ý thức chấp hành nội quy, quy chế học tập của khóa học và của mỗi một học viên. Tuy nhiên, tại trường Chính trị Kon Tum kế hoạch học tập của các lớp, môn học, phần học, bài học luôn có sự thay đổi bởi nhiều lý do khác nhau, cho nên yêu cầu là phải có sự phối hợp và thống nhất để công tác phân khai kế hoạch, lịch học, phần học cho các lớp luôn được đảm bảo ổn định ngay từ đầu.

            Hai là, căn cứ vào nội quy, quy chế, qui định, hướng dẫn đã được ban hành mà tổ chức quản lý chặt chẽ, có nề nếp tất cả các khâu trong quá trình học tập của học viên, đó là: việc nghe giảng trên lớp, nghiên cứu cá nhân, thảo luận, ôn tập, thi và kiểm tra.

- Trước hết là việc nghe giảng trên lớp: Để học viên học tập có hiệu quả, trong quản lý phải bao gồm nhiều khâu, trong đó quản lý tốt khâu nghe giảng trên lớp của người học có ý nghĩa rất quan trọng. Hiểu và nắm được bài trên lớp có tác động rất lớn đến tâm lý, tình cảm, hứng thú học tập của học viên. Qua nhiều năm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại Trường đã cho thấy, học viên học các lớp trung cấp Chính trị nhìn chung độ tuổi, trình độ văn hóa, nhận thức không đồng đều, khả năng tư duy độc lập, tự nghiên cứu, năng lực khái quát, tổng hợp của một bộ phận học viên rất hạn chế, thậm chí có số ít học viên lại có biểu hiện lười học, lười suy nghĩ. Hầu hết học viên học tại trường Chính trị rời ghế nhà trường đã lâu nên ngại học, ngại nghe, ngại trao đổi.v.v.., vì những đặc điểm như vậy, nên để học viên nghe giảng có kết quả, trong quản lý cần có quy định cho học viên học nghiên cứu bài giảng trước khi lên lớp. Muốn đọc và nghiên cứu bài giảng trước được chủ động, có kết quả, giảng viên trong khoa đảm nhận phần học, môn học có thể gợi ý cho học viên một số nội dung cần chú ý trong khi đọc, tìm hiểu vấn đề vấn đề và có sự kiểm tra việc thực hiện. Việc tổ chức cho học viên đọc bài trước sẽ giúp cho họ chủ động trong tiếp thu kiến thức và hiểu được bài trên lớp, tạo tâm lý phấn khởi, tự tin trong học tập. Nếu học viên lên lớp với thái độ, động cơ không tốt, không hiểu được bài, không hứng thú sẽ sinh ra tâm lý bi quan, chán nản, gây ảnh hưởng không tốt đến không khí học tập của lớp.

            Vấn đề cần đề cập ở đây là, cần phải có những qui định chặt chẽ để quản lý tốt việc chấp hành nội quy, quy chế học tập của học viên như vấn đề lên lớp, ghi chép bài, thái độ nghe giảng..v.v.. Làm tốt việc quản lý sỹ số học viên, duy trì và bảo đảm tỷ lệ chuyên cần trong học tập. Để khắc phục hiện tượng đi muộn, về sớm, bỏ giờ, thái độ học tập không tốt..v.v... phải thực hiện nghiêm các qui định như: thực hiện chế độ điểm danh học viên, sơ đồ hóa chổ ngồi để tiện cho việc quản lý học viên trên lớp, phát hiện kịp thời những học viên bỏ giờ tùy tiện, vắng mặt không có lý do, lơ là, kém ý thức trong nghe giảng của học viên..v.v.. Việc quản lý các khâu nêu trên, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ đồng thuận, nhịp nhàng, thống nhất giữa khoa chủ quản, phòng đào tạo, giáo viên chủ nhiệm, đặc biệt là giảng viên trực tiếp đứng lớp. Người giảng viên trực tiếp giảng dạy phải công tâm và có trách nhiệm cao, (tránh tình trạng khoán trắng cho phòng đào tạo hoặc giáo viên chủ nhiệm lớp), đồng thời phải tăng cường giáo dục, phát huy tối đa ý thức tự giác của học viên và vai trò tự quản của Ban cán sự lớp.

            - Về việc nghiên cứu cá nhân, tự học : Đây là khâu quan trọng giúp học viên có thời gian cần thiết để nghiên cứu, củng cố kiến thức đã được lĩnh hội trên lớp. Qua việc tự học, tự nghiên cứu mà mỗi một học viên tự đặt ra và giải đáp các vấn đề vướng mắc về lý luận và thực tiễn mà trên lớp chưa hiểu được hoặc hiểu chưa đầy đủ, thấu đáo, đồng thời chuẩn bị sẵn những vấn đề cần đưa ra trao đổi ở tổ, ở lớp.

            Để giúp học viên trong việc nghiên cứu cá nhân, tự học có hiệu quả, các khoa chủ quản phải có trách nhiệm làm tốt việc hướng dẫn cho học viên cần nghiên cứu ở nhà bằng những nội dung, câu hỏi, với những yêu cầu, quy định về thời gian và phải có đề cương, sản phẩm đầy đủ, cụ thể. Nếu không qui định nội dung, yêu cầu, sản phẩm phải làm cụ thể cho mổi học viên trong thời gian tự học, tự nghiên cứu sẽ dẫn đến tình trạng học chiếu lệ, ngồi chơi hết thời gian, "hừa" thời gian nghiên cứu, tự học trong khi đó chất lượng học tập không cao.

            Phải thực hiện chế độ kiểm tra việc tự học, tự nghiên cứu của học viên. Tổ chức thường xuyên việc kiểm tra, đánh giá kết quả tự học, tự nghiên cứu của học viên, thông qua việc kiểm tra sự chuẩn bị đề cương, trả lời câu hỏi chuẩn bị thảo luận tổ, lớp, vấn đề ghi chép trong quá trình tự học. Số lượng, chất lượng đề cương được lấy làm căn cứ cho việc đánh giá kết quả tự học của mỗi một học viên. Kiểm tra các sản phẩm tự học của học viên được coi là công việc bắt buộc mà các khoa chủ quản phải tiến hành thường xuyên, có phân loại, đánh giá kết quả cụ thể. Cần qui định và thực hiện kiểm tra bài cũ trước khi lên lớp với những hình thức kiểm tra miệng, kiểm tra 15 phút; đây là công việc cần thiết, bởi vì nó không chỉ kiểm tra khả năng nắm bắt kiến thức mà còn giúp giảng viên nắm được kết quả tự học, tự nghiên cứu của mỗi học viên.

- Về việc thảo luận của học viên: Đây là khâu cần thiết để giúp cho học viên tiếp tục củng cố, hiểu sâu, hệ thống và nắm chắc kiến thức đã học.

 Thảo luận của học viên có thể được tổ chức dưới hai hình thức: Thảo luận tổ và thảo luận trên lớp; Thảo luận tổ, mục đích chủ yếu là cũng cố, làm rõ, hiểu sâu kiến thức và trên một mức độ nhất định có thể liên hệ với thực tế công tác tại các địa phương, đơn vị. Với mục đích đó, nội dung thảo luận nên là các câu hỏi nhỏ, bám sát nội dung giáo trình, bài giảng, hình thức thảo luận tổ, số lượng học viên ít, có điều kiện về thời gian để trao đổi, tọa đàm. Để phát huy vai trò chủ động của học viên, người điều hành thảo luận tổ có thể là tổ trưởng hoặc tổ phó. Giáo viên chủ trì thảo luận tổ chỉ gợi ý thảo luận và giải đáp thắc mắc vào cuối nội dung hoặc cuối buổi thảo luận. Trong thảo luận tổ thường có biên bản tường trình, tập hợp ý kiến thắc mắc gởi lên khoa chủ quản để tiện cho việc giải đáp trước khi tổ chức thi, kiểm tra. Thảo luận lớp ( Xê - mi - na), cùng với những yêu cầu như thảo luận tổ, thảo luận lớp còn đòi hỏi học viên phải vận dụng tổng hợp các kiến thức để lý giải các vấn đề về lý luận, thực tiễn đặt ra. Vì vậy, để cho buổi thảo luận có kết quả, dù là thảo luận tổ hay thảo luận lớp đòi hỏi học viên phải chuẩn bị công phu, tất cả đều phải chuẩn bị và buộc phải có đề cương thảo luận khi lên lớp. Chủ trì buổi thảo luận trên lớp phải là nhũng giảng viên có kinh nghiệm, bao quát được chương trình học tập, biết gợi mở, biết hướng cho học viên tranh luận, có khả năng tổng hợp, biết kết luận các vấn đề và định hướng cho học viên suy nghĩ tiếp. Để giúp cho giảng viên chủ động trong hướng dẫn, chủ trì thảo luận lớp, khoa chủ quản nên có sự thống nhất trước về nội dung cần tập trung thảo luận, cách tiếp cận, lý giải những vấn đề cần gợi ý và dự kiến các tình huống học viên có thể đặt ra. Trong chủ trì thảo luận lớp, giảng viên chuẩn bị giáo án đầy đủ một buổi lên lớp và căn cứ vào đó giảng viên chủ động trong điều hành, tránh miên man, sa đà, kém hiệu quả.

- Về việc tổ chức ôn tập cho học viên: Ôn tập là nhằm giúp học viên có dịp nắm chắc kiến thức một cách có hệ thống. Để học viên ôn tập có kết quả, các khoa nội dung cần hướng dẫn ôn tập bằng một hệ thống các câu hỏi, vấn đề. Nội dung ôn tập phải bảo đảm bao quát được hệ thống kiến thức trong chương trình của môn học qui định. Trong tổ chức ôn tập, khoa chủ quản, giáo viên chủ nhiệm, phòng đào tạo cần phối hợp để có biện pháp bám sát lịch ôn tập của học viên, đặc biệt việc chấp hành nội quy giờ giấc học tập. Phát huy vai trò của học viên, ban cán sự lớp, cán bộ tổ. Trong tổ chức ôn tập khoa chủ quản không nên hạn chế chương trình.

            - Việc thi, kiểm tra của học viên: Kết quả học tập của học viên được đánh giá thông qua kết quả thi, kiểm tra hết môn, hết phần học. Trong tổ chức thi, kiểm tra cần bảo đảm đánh giá khách quan, công bằng, phản ánh đúng quá trình học tập, rèn luyện của học viên. Muốn vậy, cần phải chú ý chặt chẽ tất cả các khâu trong việc tổ chức thi, kiểm tra: Tổ chức thi, ra đề, coi thi, chấm thi..v.v...Đề thi, kiểm tra phải được chuẩn bị chu đáo, yêu cầu phải thật rõ ràng, chính xác, chặt chẽ. Để đảm bảo tính khách quan, công bằng, khoa học, dân chủ trong việc ra đề và chọn đề thi; trên cơ sở nội dung, chương trình học tập của từng phần học, môn học khoa chủ quản có thể dự kiến từ 3 đến 6 đề thi (Làm thành ngân hàng đề thi), gửi về Ban giám hiệu trước. Hiệu trưởng là người chọn, chỉnh sửa và quyết định đề thi. Tổ chức coi thi phải nghiêm túc, chấm thi phải có đáp án, bảo đảm công bằng, chính xác (có thể được thể hiện trong đáp án và kết quả chấm đến thang điểm 0,25 điểm). Điều đáng lưu ý là trước khi tổ chức thi, kiểm tra, khoa chủ quản có thể tiến hành hệ thống, trả lời thắc mắc trên lớp cho học viên, song tuyệt đối tránh hệ thống, giải đáp theo kiểu “gà đề bài” trước khi thi hoặc ra đề theo kiểu câu hỏi, nghĩa là câu hỏi ôn tập như thế nào thì “bê nguyên xi”vào đề thi như vậy; Đây là điều cấm kỵ trong tổ chức thi, kiểm tra, cần sớm khắc phục trong quản lý đào tạo. Cần có biện pháp cụ thể trong việc thẩm định lại kết quả thi, kiểm tra trước khi công bố kết quả.

            Ba là: Để quản lý học tập có kết quả cần có sự quản lý chặt chẽ và phối hợp đồng bộ của tất cả các bộ phận, tổ chức, đơn vị trong Nhà trường (Đảng ủy, Ban giám hiệu, các khoa, phòng), đặc biệt là phải phát huy vai trò tự quản của học viên, Ban cán sự lớp, cán bộ tổ..v.v.. Thực hiện thường xuyên việc thông báo kết quả học tập, rèn luyện của mỗi học viên về địa phương, cơ sở, đơn vị nơi cử học viên đi học. Phối hợp tốt giữa nhà trường với địa phương trong việc nghiên cứu, sử dụng kết quả học tập, rèn luyện của học viên, làm căn cứ cho việc bố trí, sắp xếp cán bộ sau khi ra trường.

            Quản lý quá trình học tập, rèn luyện của học viên là một trong nhũng nội dung trọng yếu trong các hoạt động của Trường Chính trị tỉnh Kon Tum. Thực tế việc quản lý học tập của học viên tại Trường trong nhiều năm qua, chúng tôi thiết nghĩ : Cùng với việc quản lý tốt các nội dung như đã nêu trên, cần tiếp tục xây dựng, bổ sung và hoàn thiện các loại qui chế; từ qui chế chung đến qui chế điều hành từng khâu, từng mặt trong công tác quản lý. Trong từng công việc cụ thể cần phải xây dựng thành các qui trình, tiêu chuẩn để chủ động trong việc tổ chức thực hiện. Căn cứ vào quy chế, quy định cần tổ chức thường xuyên việc kiểm tra, đánh giá việc thực hiện trong tất cả các khâu trong quá trình dạy và học, cũng như các hoạt động trực tiếp có liên quan.

            Việc quản lý học viên tất yếu cần đến vai trò của chủ nhiệm lớp. Chủ nhiệm lớp thay mặt Ban giám hiệu để quản lý học viên một cách toàn diện lớp học. Người chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm chính trước Hiệu trưởng, Ban giám hiệu, trước lớp. Song, người chủ nhiệm lại còn có mối quan hệ chặt chẽ với các bộ phận trong trường, đặc biệt là với phòng Đào tạo và các giảng viên giảng dạy lớp đó. Kinh nghiệm cho thấy, giáo viên chủ nhiệm gương mẫu, có uy tín, có mối quan hệ tốt… thì chẳng những chất lượng và hiệu quả học tập của học viên tốt mà còn đạt được yêu cầu cao trong công tác quản lý đào tạo. Kinh nghiệm cũng cho thấy, giáo viên chủ nhiệm lớp có được chính sách phụ cấp trách nhiệm cho họ với cơ chế phù hợp thì hiệu quả quản lý học viên sẽ cao hơn.

            Với những nội dung, biện pháp quản lý học viên nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tại trường Chính trị tỉnh Kon Tum hiện nay.  Tuy nhiên, đây chỉ là những suy nghĩ có tính chất khát quát, bước đầu, rất mong sự  sẻ chia và góp ý xây dựng của các đồng chí, đồng nghiệp./.

 

                  PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN THÔNG QUA VIỆC                           TỔ CHỨC THI, KIỂM TRA, LÀM TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA

                                                                                                       Mai Văn Bay - Trưởng phòng Đào tạo

 

            Nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy học tập tại trường Chính trị tỉnh Kon Tum là việc làm cừa cấp thiết, vừa lâu dài, liên quan đến nhiều hoạt động. Việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cần được xem xét toàn diện từ nhiều khía cạnh: Cơ sở vật chất cho việc dạy và học; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, bồi dưỡng; chế độ, chính sách cho người dạy, người học; giáo trình, chương trình giảng dạy; phương pháp giảng dạy, quản lý, phục vụ dạy và học; đánh giá kết quả dạy và học…Từ ý nghĩa đó, với năng lực và quỹ thời gian cho phép tôi xin được trao đổi với đồng chí, đồng nghiệp về phương pháp đánh giá kết quả học tập của học viên thông qua việc tổ chức thi, kiểm tra, làm tiểu luận cuối khoa của người học.

            Tổ chức thi, kiểm tra là khi học viên học xong mỗi phần học, môn học và tổ chức cho học viên làm tiểu luận cuối khóa, làm điều kiện cho việc tốt nghiệp ra trường. Đây là nội dung quan trọng trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đối với hệ thống các trường Chính trị nói chung và trường Chính trị tỉnh Kon Tum nói riêng. Việc thi, kiểm tra hết môn, hết phần học, thi tốt nghiệp... đối với các lớp đào tạo theo chương trình Trung cấp LL chính trị, bồi dưỡng công chức, viên chức đã được hệ thống học viện, bộ, ngành qui định và hướng dẫn cụ thể. Trên cơ sở qui chế, qui định hướng dẫn của Học viện Chính trị Quốc gia, Bộ nội vụ, trường Chính trị tỉnh Kon Tum chọn một trong hai hình thức: thi, kiểm tra viết hoặc thi, kiểm tra vấn đáp, vì các văn bản hướng dẫn không  quy định bắt buộc tổ chức thi, kiểm tra bằng hình thức nào.

            Thi, kiểm tra viết thường là những vấn đề: yêu cầu học viên trình bày, phân tích một phần nội dung trong phần học, môn học, bài học cụ thể nào đó, thang điểm cho phần này từ 5 đến 8 diểm, số điểm còn lại là liên hệ, vận dụng với thực tiễn công tác. Thực tế cho thấy, học viên chỉ trình bày, phân tích một nội dung trong bài học cụ thể mà rất ít đặt ra vấn đề mang tính tổng hợp cho một phần hay một chương học nào. Phương pháp thi, kiểm tra này giúp học viên rèn luyện kỹ năng viết, phương pháp trình bày một vấn đề nghị luận chính trị. Cách thi, kiểm tra này phàn nào đó cũng phát huy được năng lực tư duy sáng tạo của học viên, đặc biệt trong phần liên hệ với thực tiễn.

            Thi, kiểm tra vấn đáp cũng là những câu hỏi tương tự như thi, kiểm tra viết nhưng yêu cầu học viên chỉ trình bày những ý cơ bản và trả lời một số câu hỏi bổ sung làm rõ những nội dung cơ bản vừa trình bày hoặc liên hệ thực tiễn công tác. Cách thi, kiểm tra này giúp học viên liên hệ, kết hợp giữa lý luận với thực tiễn, phát huy năng lực, tư duy tổng hợp, liên hệ,  vận dụng, phân tích làm rõ vấn đề.

            Cả hai hình thức thi, kiểm tra nêu trên có những ưu điểm như vừa nêu, nhưng từ lâu đã bộc lộ những hạn chế, nhược điểm mà việc khắc phục vẫn chưa có hiệu quả. Đó là, việc sao chép lại những nội dung trong giáo trình hoặc những nội dung mà thầy, cô cho ghi trên lớp. Nội dung ôn tập lại thường cho theo bài hoặc phần, nội dung có trong giáo trình và hệ quả là tình trạng học viên xử dụng tài liệu trong khi thi, kiểm tra. Trường Chính trị tỉnh Kon Tum đã bàn nhiều biện pháp; yêu cầu giảng viên coi thi, kiểm tra phải thực hiện đúng quy chế thi, kiểm tra đã được ban hành và Hội đồng thi, kiểm tra Nhà trường tổ chức kiểm tra việc thực hiện những qui chế đó. Thế nhưng, do nhiều nguyên nhân khác nhau hiện tượng vi phạm qui chế thi, kiểm tra vẫn tồn tại; Tình trạng này kéo dài gây nên tâm lý đối phó của cả người dạy lẫn người học, cả khi học lẫn khi thi, kiểm tra, đồng thời làm triệt tiêu động lực của học viên trong quá trình học tập, bồi dưỡng. Tình trạng trên kéo dài dẫn đến việc nhiều học viên coi nhẹ việc học tập, rèn luyện, thậm chí gây nên những bất bình khi báo cáo kết quả thi, kiểm tra.

            Yêu cầu của thi, kiểm tra là phải đánh giá đúng thực chất kết quả học tập của từng học viên, để từ đó mỗi giảng viên, học viên có ý thức cao hơn, có phương pháp giảng dạy, học tập một cách khoa học hơn. Kết quả học tập, rèn luyện của học viên là một trong những tiêu chí để làm cơ sở cho việc bố trí, đề bạt, sắp xếp cán bộ sau khi ra trường. Do đó, nghiên cứu, đổi mới, cải tiến cách thi, kiểm tra là việc làm cần thiết.

            Xét từ tình hình, thực trạng của đội ngũ cán bộ cơ sở trên địa bàn tỉnh Kon Tum, chúng tôi nghĩ rằng tùy theo đối tượng học viên mà áp dụng hình thức, nội dung và thực hiện quy chế thi kiểm tra thật nghiêm, nếu vi phạm qui chế thì phải xử lý kỷ luật đúng và cũng tùy vào đối tượng học viên mà cho đề thi, kiểm tra tổng hợp phần học, chương học để học viên nâng cao tư duy, nhân thức vấn đề. Đối với những lớp phần đông là cán bộ cơ sở, cán bộ là người dân tộc thiểu số nên coi trọng việc thi vấn đáp để học viên có thêm năng lực liên hệ thực tiễn, kỹ năng phân tích, giải quyết vấn đề mà thực tiễn đang đặt ra.

            Có ý kiến cho rằng: nên chăng chúng ta áp dụng phương pháp thi, kiểm tra trắc nghiệm, nghĩa là đề thi là những câu hỏi có đáp án sẵn, ngắn gọn, thường là 2,3,4 đáp án, trong đó chỉ có 1 đáp án đúng, yêu cầu học viên chọn 1 đáp án đánh dấu vào. Cách thi kiểm tra này buộc học viên huy động trí tuệ một cách tối đa mới trả lời đúng các câu hỏi, tránh cho việc “học tủ” gặp may trong khi thi, học viên cũng khó dùng tài liệu vì câu hỏi đưa ra phải trả lời ngay, nếu giành quá nhiều thời gian để xem tài liệu thì khó hoàn thành các câu hỏi khác. Cách thi này thời gian sẽ nhanh hơn cho việc chấm thi và độ chính xác cao, việc đánh giá chất lượng học viên cũng rất chính xác.

            Tuy nhiên,áp dụng phương pháp thi, kiểm tra trắc nghiệm tại trường Chính trị tỉnh Kon Tum chúng tôi lại thấy sự bất cập của nó:

            Thứ nhất: Việc chuẩn bị câu hỏi thi, kiểm tra của giảng viên phải khá công phu và khó khăn, yêu cầu này ở giảng viên là phải nắm vững kiến thức, có thủ thuật trong cách trả lời có vẻ như đúng và phải có lập luận khoa học cho những đáp án đúng, số lượng câu hỏi lại nhiều, nội dung nằm trog giáo trình của môn học thiết thực, mang tính phổ biến, có tính lý luận và thục tiễn. Vấn đề này đội ngũ giảng viên của trường Chính trị tỉnh Kon Tum gặp nhiều khó khăn.

            Thứ hai: Học viên dự thi có thể trao đổi, xem bài của nhau nếu như coi thi không nghiêm túc.

            Thứ ba: Thi theo phương pháp trắc nghiệm giấy thi sẽ không tốn nhiều bằng phương pháp thi viết nhưng buộc phải chuẩn bị trước đủ các câu hỏi và các phương án trả lời, điều này mất khá nhiều thời gian và áp lực cho đội ngũ giảng viên.

            Thứ tư: Thi theo phương pháp trắc nghiệm đề thi phải bảo đảm tuyệt mật, nếu sơ suất để lộ đề, lọt đề học viên sẽ biết ngay, kết quả thi sẽ không chính xác, không đạt được mục đích, yêu cầu đề ra.

            Từ những phân tích trên, chúng tôi thấy rằng, khi áp dụng phương pháp thi trắc nghiệm sẽ có lợi cho những môn gắn lý luận với thực tiễn như: Nghiệp vụ công tác Đảng, đoàn thể, quản lý hành chính nhà nước, hệ thống chính trị, nhà nước và pháp luật…., rất khó áp dụng cho những môn còn nặng về lý luận. Thực hiện phương pháp thi trắc nghiệm cũng phải làm dần dần, từ lúc giảng viên giảng bài; trong việc kiểm tra bài cũ. Việc ra đề, đáp án cho phương pháp thi trắc nghiệm phải giành nhiều thời gian, quy định bao nhiêu câu hỏi dễ, bao nhiêu câu hỏi khó, bao nhiêu câu hỏi tương đối khó để có thước đo đánh giá học viên. Việc quản lý đề thi phải thật nghiêm túc do Hiệu trưởng hoặc Hiệu phó phụ trách nội dung quản lý trực tiếp, khi ổ chức thi học viên phải được bố trí ngồi cách xa nhau…

            Đây là phương pháp thi, kiểm tra mới chúng tôi mạnh dạn đưa ra có tính chất tham khảo, có thể áp dụng cho một số môn, có thể vừa làm vừa rút kinh nghiệm và điều này hy vọng sẽ khắc phục được những vấn đề muôn thuở và việc thi cử hiện nay.

            Trong quy trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị và bồi dưỡng QLNN, học viên tại trường Chính trị tỉnh Kon Tum không chỉ trải qua các kỳ thi, kiểm tra hết môn, hết phần mà còn phải tham gia làm tiểu luận tốt nghiệp.

            Tiểu luận tốt nghiệp là một công trình nghiên cứu nhỏ trong giai đoạn thử nghiệm làm đề tài khoa học, đó là việc kết hợp giữa lý luận mà học viên được trang bị trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống đang diễn ra sôi động, đó là việc đưa lý luận vào phân tích, đánh giá và đề ra những giải pháp cho một vấn đề cụ thể nào đó ở cơ sở, đơn vị nơi học viên đang công tác. Nó kết tinh thành quả của một khóa học, thể hiện cụ thể về chất lượng cán bộ, công chức được đào tạo, bồi dưỡng.

            Trong nhiều năm qua, trường Chính trị tỉnh Kon Tum rất coi trọng và quan tâm đến vấn đề làm tiểu luận cuối khóa cho học viên tại trường và lấy đó làm một trong những thước đo trong việc đánh giá khả năng, phân tích, việc đề ra những giải pháp tháo gỡ những vấn đề mà cuộc sống đang đặc ra, đồng thời, đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Nhà trường.

            Tuy vậy, việc triển khai làm tiểu luận cuối khóa cho học viên cũng có những điểm cần phải bàn thêm:

             Trước hết là vấn đề sự chênh lệch về trình độ nhận thức, điều kiện nghề nghiệp, công tác, cách tiếp cận môi trường..vv..gây ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình làm tiểu luận tốt nghiệp của từng học viên, như người thì mới thi tốt nghiệp THPT, người thì tốt nghiệp ĐH, sau Đại học, có người nắm cương vị lãnh đạo chủ chốt ở cơ sở, được tiếp cận với nhiều chủ trương, chính sách, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, lại có người chưa giữ chức vụ gì... Chính sự thiếu đồng bộ này đưa lại những khó khăn cho học viên khi tham gia làm tiểu luận, dẫn đến tình trạng sao chép, cóp nhặt nguồn tư kiệu rất khó kiểm tra.

            Thứ hai về phương pháp hướng dẫn làm tiểu luận. Vấn đề này trong nhiều năm qua. BGH nhà trường đã có nhiều trăn trở và đã giao cho đồng chí Hiệu phó phụ trách nội dung tổ chức hướng dẫn chung. Phương pháp này có ưu điểm là giảng viên chỉ hướng dẫn đề cương chung cho cả lớp và cho học viên tự chủ, năng động, sáng tạo, linh hoạt hơn. Tuy vậy, phương pháp hướng dẫn này làm cho quy trình liên tục của một tiểu luận bị hạn chế. Trong những năm gần đây, dưới sự hướng dẫn, qui định, quy chế của Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, qui trình làm tiểu luận tốt nghiệp đã có sự thay đổi lớn, nghĩa là; trước khi kết thúc khóa học đối với các lớp BD QLNN thì tổ chức làm tiểu luận cho những học viên đạt yêu cầu, các lớp Trung cấp LLCT - HC thì chọn 20% trong tổng số học viên của lớp được tham gia làm tiểu luận. BGH chon nội dung, đề tài và cho học viện tự đăng ký, sau đó chủ tịch Hội đồng làm tiểu luận quyết định và phân giảng viên hướng dẫn những đề tài đã được chọn, người nhận đề tài và giảng viên hướng dẫn  bàn bạc, trao đổi bàn bạc và thống nhất về bước đi, phương pháp, nội dung từng phần, cách huy động kiến thức, hướng tìm tư liệu nghiên cứu, tham khảo phục vụ cho đề tài, tiếp đến người viết tiểu luận làm đề cương tổng quát, đề cương chi tiết, cùng với sự bổ sung, chỉnh sửa của người hướng dẫn, tiến hành viết bản thảo, xem lại, chỉnh lý, thống nhất lại đi đến hoàn thành.

Vì những lý do khác nhau, qui trình liên tục của một tiểu luận có lúc bị xem nhẹ, dẫn đến một số học viên tham gia làm tiểu luận tỏ ra lúng túng, kết quả một số tiểu luận không đạt yêu cầu về nội dung, phương pháp, phạm vi từng phần, từng chương không rõ, lẫn lộn về nội dung, chất lượng...Lại có lúc việc tổ chức làm tiểu luận cuối khóa như chiếu lệ, thủ tục, hình thức, sao chép báo cáo, rườm rà và thiếu cân đối, thậm chí học viên dùng lại tiểu luận ở các khóa trước, chương trình khác, nhiều học viên viết giống nhau..v.v... Việc giải quyết những khuyết điểm trên, trường Chính trị tỉnh Kon Tum đã thảo luận bàn nhiều cách khắc phục. Tuy nhiên, giải quyết một cách triệt để thì gặp nhiều khó khăn. Vì, thực tế đội ngũ giảng viên của trường, đặc biệt là khoa NN và PL chỉ 4-5 giảng viên mà những giảng viên này chưa được tiêu chuẩn hóa theo yêu cầu, chưa thông thạo quy trình làm tiêu luận, khó tham gia hướng dẫn cho học viên lớp BD QLNN chương trình CVC, CV, việc bố trí đội ngũ giảng viên khác tham gia hướng dẫn thì gặp sự bất cập.

Thứ ba: Thời gian cần thiết để làm một tiểu luận quá ngắn, khoản 10-15 ngày ( kể cả đánh máy) với kiến thức và năng lực có hạn, vừa phải sưu tầm tài liệu, vừa viết, vừa công tác , đánh máy..v.v...thì khó có chất lượng cao cho một tiểu luận được.

Để nâng cao hơn nữa chất lượng của một tiểu luận cuối khóa của học viên tại trường Chính trị tỉnh Kon Tum, chúng tôi nghĩ rằng:

Ban giám hiệu, phòng Đào tạo, phòng KH-TL phải đi đến thống nhất những yêu cầu, qui định cụ thể về kết cấu, yêu cầu và nội dung, phương pháp để tiến hành cho một tiểu luận, giảng viên hướng dẫn luôn theo sát người được hướng dẫn, không nên khoán trắng cho học viên từ khi nhận đề tài đến khi hoàn thành.

            Phải nhanh chóng bồi dưỡng năng lực, qui trình cho đội ngũ giảng viên tham gia hướng dẫn làm tiểu luận tốt nghiệp. Đội ngũ giảng viên hướng dẫn làm tiểu luận phải có “lương tâm nghề nghiệp”, thật sự tâm huyết, nhiệt tình hướng dẫn kỹ các khâu về nội dung, cách khai thác tư liệu, kiến thức.v.v...Người thực hiện tiểu luận cần nghiên cứu thiệt kỹ những nội dung, đề tài mà Ban giám hiệu giao, những vấn đề mà giảng viên hướng dẫn đề cập để có sự chủ động trong khi tiến hành các khâu theo dự tính của mình.

            Tiểu luận là một công việc, hầu như mới mẻ đối với đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn, đòi hỏi phải có tính tích cực, chủ động từ người hướng dẫn đến người thực hiện. Vấn đề nâng cao chất lượng làm tiểu luận cuối khóa chúng tôi tiếp tục suy nghĩ thêm, rất mong có sự trao đổi nhằm tìm ra những giải pháp hữu hiệu cho vấn đề này nhằm hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng của Trường.

            Tóm lại, bàn về phương pháp đánh giá kết quả học tập của học viên thông qua việc tổ chức thi, kiểm tra, làm tiểu luận cuối khóa chúng tôi hy vọng sẽ đánh giá học viên một cách sát thực hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc ra đề thi, kiểm tra, chọn hình thức thi, kiểm tra, tổ chức làm tiểu luận cuối khóa, đây là những việc làm thường xuyên tại trường Chính trị tỉnh Kon Tum. Trong công tác đồi tạo, bồi dưỡng cán bộ, chúng tôi chỉ xin đề cập vấn đề là việc chọn hình thức, phương pháp thi, kiểm tra nào cũng đều xác định rõ mục tiêu là đào tạo, bồi dưỡng là tạo ra một đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đầy đủ phẩm chất, năng lực để đảm đương công tác cho hiện tại và tương lai; cần phải thực hiện nghiêm qui chế thi, kiểm tra đã được các cấp có thẩm quyền ban hành, chúng ta không thể đưa ra các sáng tạo mang tính riêng tư cho mình mà dẫn đến chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Trường không đạt được yêu cầu, mục đích đề ra và cũng rất mong sự  sẻ chia và góp ý xây dựng của các đồng chí, đồng nghiệp  

 

CÔNG TÁC TƯ LIỆU THƯ VIỆN VỚI VIỆC GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH KONTUM 

                                                                          Nguyễn Thị Dung - P. Trưởng phòng KH-TL-TV

 

Kính thưa các đồng chí!

Trong thời đại ngày nay, thông tin và việc khai thác hiệu quả thông tin đã trở thành một trong những nhân tố hàng đầu của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của bất kỳ quốc gia nào. Ở lĩnh vực giáo dục và đào tạo, công tác thông tin, tư liệu nói chung và thông tin, tư liệu, thư viện nói riêng có vai trò quan trọng và ảnh hưởng sâu sắc trong suốt quá trình giáo dục và đào tạo. Đối với Trường Chính trị tỉnh Kon Tum, công tác tư liệu, thư viện là một yếu tố căn bản và quan trọng không thể tách rời, nó là cầu nối giữa thông tin và người sử dụng (kể cả cán bộ, giảng viên và học viên), là thước đo góp phần đánh giá vai trò, chức năng, nhiệm vụ, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng đối với việc giảng dạy và học tập tại Trường.

I. Vai trò công tác tư liệu, thư viện đối với việc góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Công tác tư liệu, thư viện là hoạt động khai trí góp phần hình thành nguồn nhân lực có tri thức cho quốc gia, tìm hiểu, nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng suất lao động và phát triển sản xuất, thúc đẩy tiến bộ xã hội. Bản thân Thư viện vốn là trung tâm thông tin - tư liệu, đây là địa chỉ đắc lực và tin cậy góp phần biến thông tin thành tri thức bằng cách liên kết các nguồn tài nguyên thông tin với nhau, đồng thời mở rộng khả năng đáp ứng nhu cầu tin của mọi đối tượng và chia sẻ nguồn lực thông tin một cách nhanh chóng, thuận tiện, tiết kiệm cả thời gian và vật chất cho người sử dụng.

Tại nhà trường, hoạt động khai thác thông tin qua công tác tư liệu, thư viện đóng vai trò tích cực vào việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng. Bởi hoạt động giảng dạy, học tập thực chất là một quá trình truyền đạt và tiếp nhận thông tin. Thông qua Thư viện để mở rộng điều kiện giảng dạy và học tập cho giảng viên, học viên cả về không gian và thời gian, cung cấp nhiều lĩnh vực tri thức phong phú và đa dạng hơn so với khuôn khổ qui định về nội dung, chương trình và kế hoạch đào tạo của nhà trường.

Đối với giảng viên, nếu việc nắm bắt, cập nhật được những thông tin mới được thường xuyên và vận dụng phù hợp với quá trình giảng dạy thì bài giảng sẽ sinh động, phong phú và đi sát với thực tế hơn. Chính vì vậy, để thực hiện tốt sứ mệnh của mình, giảng viên không thể không tra cứu đọc tài liệu, cập nhật và sử dụng thông tin tại Thư viện. Hơn nữa, Thư viện còn là địa chỉ lưu giữ, cung cấp và chia sẻ cho xã hội những thông tin khoa học có giá trị, đặc biệt là những thành quả có giá trị từ các công trình nghiên cứu khoa học của cán bộ giảng viên trong trường, góp phần đắc lực tạo nguồn bổ sung cập nhật và chia sẻ những kiến thức mới làm cho việc học tập và giảng dạy thêm sinh động và hấp dẫn. 

Đối với học viên, nếu việc tìm tài liệu, khai thác thông tin - tư liệu hiệu quả thì chất lượng học tập sẽ được nâng cao rõ rệt. Việc đào tạo, bồi dưỡng chỉ thực sự có chất lượng khi hoạt động học tập của học viên được thực hiện trong cả bốn môi trường: lớp học, thư viện, cơ sở thực nghiệm và môi trường thực tế. Trong đó, thư viện có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện tính độc lập, sáng tạo của học viên. Người học phải học một cách thông minh hơn, chủ động hơn qua việc phân tích, tổng luận những tài liệu tra cứu được ở thư viện. Từ đó sẽ góp phần hữu hiệu trong việc khắc phục triệt để lối học thụ động và thay vào đó là khuyến khích việc tự học, tự nghiên cứu, kích thích tính chủ động tích cực học tập của học viên.

Có thể khẳng định rằng, vai trò công tác tư liệu, thư viện của nhà trường đóng góp không nhỏ để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng tri thức và hình thành kỹ năng cho con người.

II. Hoạt động công tác tư liệu, thư viện của trường Chính trị tỉnh hiện nay - Một số vấn đề chủ yếu đặt ra và khuyến nghị

1. Một số vấn đề chủ yếu đặt ra

Hoạt động của công tác tư liệu, thư viện ở nhà trường những năm qua về cơ bản là đáp ứng đáng kể vào việc hiện thực hóa vai trò nêu trên (thông qua sự đầu tư trang bị cơ sở vật chất kho, phòng đọc, phòng mượn tài liệu; trang bị máy tính kết nối mạng để tra cứu; bổ sung tài liệu sách, báo, tạp chí,...), góp phần hỗ trợ tích cực cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Dầu vậy, hiện nay Thư viện vẫn còn gặp những hạn chế, bất cập nhất định.

Vai trò của Thư viện chưa phát huy hết tác dụng, một khiếm khuyết rất quan trọng của thư viện nhà trường hiện tại là chưa chú trọng đúng mức tới việc cung cấp thông tin để học viên hứng khởi, ham thích trong công việc nghiên cứu và học tập:

- Chưa triển khai được các hoạt động cung cấp thông tin chuyên sâu, thông tin chọn lọc. Hơn nữa, các loại tài liệu có tính chất nghiên cứu chuyên sâu như sách tra cứu, chuyên ngành… còn ít.

- Nguồn tư liệu của Thư viện chưa được khai thác triệt để, nhất là hiệu quả của việc khai thác tài liệu còn thấp.

- Nguồn lực thông tin chưa đầy đủ, chưa phong phú để bao quát các lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn. Dẫn đến tồn tại này có nguyên nhân do kinh phí đầu tư mua tài liệu cấp cho Thư viện còn hạn hẹp và không đều.

- Các dịch vụ thông tin hiện đại thực hiện chưa đồng bộ, thiếu khoa học, thiếu sự tuyên truyền giới thiệu tích cực nên chưa lôi cuốn được bạn đọc tham gia.

- Ngoài ra, cán bộ thư viện của trường hiện chưa được đào tạo bài bản về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thông tin – thư viện.

2. Một số khuyến nghị

- Một là, nhà trường cần có một kế hoạch cử cán bộ thư viện đi đào tạo, bồi dưỡng/ tập huấn không chỉ về chuyên môn, nghiệp vụ mà còn cả về tin học, ngoại ngữ bằng những khóa học ngắn hạn, dài hạn nhằm vừa phục vụ tốt hơn về nhu cầu thông tin tư liệu thư viện, vừa bổ sung kiến thức nghiệp vụ thông tin – thư viện. Bởi trong các yếu tố góp phần làm tăng chất lượng, hiệu quả của hoạt động quản lý và khai thác thông tin thư viện, yếu tố con người là hạt nhân quan trọng nhất và mang tính quyết định. Cán bộ thư viện là cầu nối giữa nguồn tài nguyên thông tin và người dùng tin.

Với vai trò đóng góp vào sự đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập tại trường, cán bộ thư viện phải chủ động giới thiệu, cung cấp nguồn thông tin phong phú, đa dạng. Đồng thời, cán bộ thư viện phải tạo môi trường thân thiện, thông thoáng, chuyên nghiệp không chỉ bằng khả năng chuyên môn, nghiệp vụ mà còn bằng khả năng giao tiếp tốt để cung cấp dịch vụ thông tin một cách hiệu quả nhất.

Cán bộ thư viện không thể chỉ bằng lòng là những người “thủ kho giữ tài liệu” với phương châm “ vui vẻ, hòa nhã, nhiệt tình” mà còn phải là những “ hoa tiêu” trong ”đại dương” thông tin; năng động, thạo nghề, có trình độ tin học để chỉ ra những tài liệu độc giả cần một cách nhanh nhất, chính xác nhất. Bên cạnh đó, cán bộ thư viện phải luôn có ý thức trách nhiệm động viên, nuôi dưỡng thói quen và sự hứng thú đọc sách cho học viên.Từ đó, học viên hình thành thói quen học tập chủ động, sáng tạo hơn.

- Hai là, cần chú trọng xây dựng và thiết lập mối quan hệ gắn bó giữa Thư viện với cán bộ, giảng viên. Hoạt động này bao gồm:

Liên hệ với cán bộ, giảng viên các khoa một cách thường kỳ để kịp thời nắm bắt nhu cầu, sự thay đổi về nguồn tài liệu, trao đổi về những nguồn tư liệu mới, bao gồm: danh mục sách mới, thông tin về cách thức đặt sách, nội dung cơ sở dữ liệu. Trên cơ sở đó, phát triển bộ sưu tập và dịch vụ thư viện, đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, giảng dạy và học tập.

Thăm dò, khảo sát nhu cầu tin là một việc làm cần thiết để thư viện nắm bắt và đáp ứng kịp thời nhu cầu của bạn đọc. Việc thỏa mãn các yêu cầu thông tin chính là một hoạt động để phát triển thư viện, nâng cao vai trò của thư viện cũng như tạo mối quan hệ mật thiết giữa bạn đọc với thư viện.

Cung cấp cho người đọc những thông tin cần thiết như hệ thống biên mục gồm: giới thiệu sách, tài liệu mới, bài báo chuyên đề đính kèm tóm tắt, các hoạt động của Thư viện...

- Ba là, cần đầu tư kinh phí thích đáng cho hoạt động Thư viện (có thể định mức tăng bình quân năm sau cao hơn năm trước 10% kinh phí) để bổ sung, cập nhật tài liệu sách báo mới làm phong phú tính đa dạng vốn tài liệu về khoa học xã hội nhân văn cho Thư viện.

Trên đây là những suy nghĩ của bản thân về Công tác tư liệu, thư viện đối với việc giảng dạy và học tập tại Trường Chính trị tỉnh Kon Tum. Rất mong nhận được các ý kiến tham gia trao đổi của Hội thảo.

Xin chân thành cảm ơn!

 

XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT NHẰM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CỦA CÔNG TÁC            GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH KON TUM

                                                                                                                 Võ Thanh Bình – Phòng TC-HC

 

Trường Chính trị tỉnh Kon Tum có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán bộ công chức ở địa phương về lý luận chính trị- hành chính; đường lối, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, kiến thức và chuyên môn nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; kiến thức về pháp luật và quản lý nhà nước và một số lĩnh vực khác; tổ chức nghiên cứu khoa học phục vụ giảng dạy, học tập và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn ở địa phương cơ sở.

            Ngoài nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên có đủ trình độ, năng lực, phẩm chất chính trị, đạo đức luôn là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài của Nhà trường. Vấn đề quan tâm hiện nay của Trường đó là cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng. Vì vậy, Trường luôn xác định đi đôi với việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng thì nhu cầu xây dựng về cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho công tác này là cơ sở quyết định sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và hoạt động của cán bộ, giảng viên nhà trường.

Trong những năm vừa qua nhà trường tiến hành lập dự án nâng cấp sửa chữa và xây dựng mới cơ sở hạ tầng gồm: khu làm việc, phòng học, khu kí túc xá và phòng khách, nhà ăn, sân thể thao...do nhu cầu đầu tư một lúc nhiều hạng mục, kinh phí đầu tư cao do đó nguồn đầu tư chỉ đáp ứng được nhu cầu sửa chữa mỗi năm một phần dành cho từng hạng mục, kinh phí cấp cho công tác sửa chữa sẽ tiến hành cho từng năm nhỏ giọt. Việc đầu tư xây dựng thêm phòng học, phòng khách và chỗ ở cho học viên rất cần nhưng vẫn chưa được tiến hành vì Trường đang thiếu nguồn kinh phí.

1. Thực trạng  cơ sở vật chất:

- Về phòng học: Hiện nay Trường có 08 phòng học, trong đó 02 phòng trên 150 chỗ ngồi; 02 phòng 70 chỗ ngồi; 04 phòng 40 chổ ngồi (chủ yếu dùng cho việc thảo luận). Theo kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong năm, thì hàng ngày Trường có từ 3 đến 5 lớp học, có ngày số lớp từ 6 - 7 lớp; mỗi lớp có từ 70 học viên trở lên. Vì vậy, việc lớp không có phòng để học, phòng học không đủ chỗ ngồi cho học viên vẫn xảy ra, các lớp học có số lượng đông phải chấp nhận ngồi chèn thêm người.

Đối với Hội trường trên 150 chỗ thường làm phòng học cho các lớp bồi dưỡng công tác Đoàn thể và lớp Cao cấp lý luận chính trị- hành chính; tuy giải quyết được phòng học, chỗ học cho lớp có số lượng đông nhưng không phù hợp trong quá trình giảng dạy hàng ngày đối với những lớp có số lượng học viên ít do phòng quá  rộng.

Khó khăn về cơ sở vật chất là do ngay từ ban đầu công tác quy hoạch tổng thể của Trường không phù hợp, phòng học chỉ đáp ứng đủ chỗ ngồi cho các lớp có từ 40 học viên trở lại. Quá trình đưa vào sử dụng cho thấy cơ cấu phòng học không phù hợp với các loại hình đào tạo tại chức (thông thường số lượng của lớp trên 60 học viên).

- Về kí túc xá:  Trường có 34 phòng với 145 gường ở cho học viên được xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 2000, trong năm 2014 phần lớn các phòng được trang bị mới gường, tủ đựng, ti vi. Tuy nhiên, hiện nay các phòng hệ thống điện, nước, khu vệ sinh đã xuống cấp.

- Về phương tiện phục vụ cho công tác.

* Xe ô tô:  Trường có 02 xe ô tô, 01 xe 4 chỗ ngồi được trang bị từ năm 2003; 01 xe 16 chỗ mới mua năm 2015 nhằm sử dụng phục vụ công tác của lãnh đạo trường và đưa đón giảng viên đi công tác và giảng dạy.

* Máy móc trang thiêt bị: Máy chiếu được trang bị cho các phòng học sử dụng mỗi ngày, đến nay một số bóng đèn chiếu của các máy đã bị mờ, không được  trang bị mới, nhưng nếu thay bóng đèn chiếu cùng một lúc thì kinh phí khoán của nhà trường không thể đáp ứng kịp.

 Hệ thống mạng và các máy vi tính phục vụ cho công tác chuyên môn của các phòng, khoa tuy được nâng cấp và trang bị thay thế các máy cũ nhằm phục vụ công tác chuyên môn hàng ngày của nhà trường.

Từ năm 2012- 2014 được sự quan tâm của UBND tỉnh, Trường đã tiến hành sửa chữa nâng cấp hệ thống phòng học, nhà khách; xây mới nhà ăn. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khắc phục những chỗ hư hỏng xuống cấp, còn việc xây dựng thêm phòng học, kí túc xá, thư viện và phòng khách để đáp ứng nhu cầu dạy và học, đồng thời để Trường Chính trị xứng tầm với một trường đào tạo cán bộ, công chức cho tỉnh trong những năm tới cần có sự đầu tư xứng đáng và kịp thời.

2. Nhu cầu về đầu tư cơ sở vật chất.

Để phục vụ tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức của tỉnh trong những năm tới cần có sự đầu tư xây dựng thêm phòng học, kí túc xá, phòng khách đồng thời thay thế nâng cấp các trang thiết bị và phương tiện phục vụ đáp ứng nhu cầu của công tác đào tạo, bồi dưỡng trong những năm tới như sau:

- Về phòng học: Với số lượng lớp mở hàng năm đều tăng theo nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong tỉnh. Vì vậy số  phòng học của Trường ít nhất phải có từ 08 phòng học, cơ cấu từ 100 chỗ ngồi trở lên phải có từ 04 phòng thì mới đủ để bố trí nơi học cho các lớp. Để có số phòng học đáp ứng nhu cầu  phục vụ các lớp, thì nhà trường cần kinh phí đầu tư xây dựng thêm ít nhất từ 02 phòng học 120 chỗ ngồi để cho các lớp có phòng học và đủ chỗ ngồi cho học viên của lớp.

- Về kí túc xá: Hiện nay Trường vẫn tiếp tục sử dụng các phòng ở ký túc xá, nhưng cũng chỉ trong một thời gian nhất định, nên việc xây dựng thêm phòng ở cũng phải được tiến hành. Với số lượng mở lớp ngày càng tăng thì phải có thêm ít nhất 70 đến 100  chỗ ở .

- Trang thiết bị phục vụ cho nhu cầu hoạt động của nhà trường:

* Máy chiếu: Để  phục vụ tốt cho công tác dạy và học của các lớp, nhu cầu về máy chiếu trang bị cho mỗi phòng học là phương tiện phục vụ cho việc giảng của giảng viên và việc học của học viên tại lớp. Vì vậy để có số máy chiếu đủ đáp ứng cho các lớp học và có độ sáng rõ đảm bảo khi sử dụng để học viên nhìn thấy được hình ảnh và chữ trong quá trình nghe giảng, những máy chiếu đã mờ bóng cần  được thay bóng mới; đồng thời từng bước trang bị máy chiếu mới.

* Máy vi tính: Hiện nay mỗi cán bộ, giảng viên đều có nhu cầu về máy tính để làm việc và giảng dạy, máy tính phải đảm bảo thì công việc mới trôi chảy, kịp tiến độ công việc, vì vậy các máy tính quá cũ cần được thay thế máy vi tính mới.

- Thư viện: Hiện trường đang trang bị một số đầu sách thuộc các bộ giáo trình của chương trình Trung cấp, Cao cấp lý luận chính trị - hành chính và bồi dưỡng chương trình Chuyên viên cũng như một số thông tin, báo chí... tại thư viện. Để cán bộ, giảng viên và học viên được trau dồi thêm kiến thức ngoài kiến thức được truyền đạt tại lớp thì nhu cầu xây dựng một thư viện có phòng đọc riêng và được trang bị đầy đủ tài liệu tham khảo là một nhu cầu thiết yếu trong giai đoạn hiện nay.

Để xây dựng về cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng của Trường cho những năm tiếp theo. Thiết nghĩ cần tập trung thực hiện một số công việc như sau:

- Tiếp tục xây dựng thêm phòng học có từ 120 đến 150 chỗ ngồi, trang bị máy chiếu, bàn học, bảng và các thiết bị khác đủ đáp ứng cho nhu cầu của phòng học.

- Đầu tư mua sắm các trang thiết bị hiện đại như máy điều hoà, máy nước nóng, giường nệm, tủ đồ, bàn uống nước, bàn làm việc tại phòng khách để phục vụ giảng viên các Trường, các Học viện đến giảng dạy các lớp mở tại Trường theo dạng liên kết đào tạo, bồi dưỡng.

- Xây dựng kí túc xá có từ 70 đến 100 chỗ để đáp ứng nhu cầu về chỗ ở cho học viên; trang bị thêm máy tính phục vụ cho nhu cầu làm việc của cán bộ giảng viên.

- Thư viện là nhu cầu thiết yếu đối với một trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức của tỉnh, là nơi trang bị thêm kiến thức cho cán bộ, giảng viên và học viên trong nhà trường. Vì vậy cần đầu tư xây dựng một thư viện có phòng đọc và có đủ tài liệu tham khảo.

3. Kiến nghị đề xuất:

Để khắc phục những thiếu thốn về cơ sở vật chất của nhà trường, đồng thời xây dựng mô hình Trường Chính trị tỉnh xứng đáng là một cơ sở đào tạo của tỉnh, từng bước tương xứng với các Trường Chính trị lân cận trong những năm tới, xin đề xuất một số kiến nghị sau:

- Đề nghị UBND tỉnh quan tâm cấp kinh phí để Trường đầu tư xây dựng, sữa chửa nâng cấp các phòng học đạt chuẩn, trang bị các dụng cụ ở ký túc xá học viên để nhằm phục vụ tốt cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nói chung và phục vụ việc sinh hoạt đôí với học viên khu nội trú của Trường nói riêng được ổn định lâu dài.

- Cần đầu tư mua sắm các đầu sách tham khảo các chương trình trung cấp, cao cấp chính trị - hành chính cũng như các loại sách chuyên ngành: đại học hành chính, đại học chuyên ngành quản lý văn hoá, đại học chuyên ngành luật, đại hoc chuyên ngành báo chí, xây dựng Đảng… để học viên cũng như cán bộ giảng viên có nhu cầu tham khảo, vào thư viện trường được phục vụ đầy đủ. Về lâu dài nâng cấp trang thiết bị để nhà trường có một thư viện điện tử phục vụ cho nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng và nhu cầu tra cứu kiến thức của  học viên. 

Trường Chính trị tỉnh mong được sự quan tâm của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh trong quá trình sửa chữa nâng cấp và xây dựng bổ sung thêm cơ sở vật chất cho trường trong những năm tới để nhà trường có đủ cơ sở thiết yếu phục vụ việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho tỉnh, đồng thời từng bước hoàn thiện nhà trường theo mô hình hiện đại và khang trang hơn./.

                                                                        

                                                                       

 



[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập,  Nxb CTQG, H. 2002, t 5, tr.269.

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập,  Nxb CTQG, H. 2002, t 5, tr.269

 

Đăng bởi : Administrator Account Ngày đăng : 30/07/2015 Lượt xem : 2726
Quay Về

Tạp chí CS
Nông thôn mới
VBPL_KonTum
HoChiMinh