Trang thông tin điện tử Trường Chính trị tỉnh Kon Tum thuộc Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum

Vài suy nghĩ về đổi mới quản lý nhà nước về kinh tế

Trong quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), vai trò của Nhà nước ta không những không suy giảm, mà còn cần được đổi mới một cách căn bản và tăng cường hơn. Nhà nước không phải chỉ là “bà đỡ”, mà còn phải chính là “cha mẹ đẻ” của kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam.
Nhà nước ta phải được đổi mới, tăng cường để không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước đơn thuần như mọi nhà nước khác, mà còn phải vươn lên trở thành Nhà nước thiết kế, xây dựng thể chế kinh tế, Nhà nước phục vụ, hỗ trợ cho phát triển kinh tế, phát triển doanh nghiệp. Những năm qua, Nhà nước đã gặt hái được khá nhiều thành công trong lĩnh vực này và đã được dư luận quốc tế đánh giá cao.
Tuy nhiên, mặt trái của vấn đề là ở chỗ, đã xảy ra hiện tượng chính quyền trực tiếp đứng ra làm kinh tế, chỉ đạo hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước (DNNN), can thiệp vào quyền tự chủ kinh doanh của các doanh nghiệp (DN), kể cả DNNN đã chuyển đổi; trực tiếp quyết định các dự án đầu tư để rồi sau đó giao cho DNNN thực hiện, gây ra tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, nợ xây dựng cơ bản... Trong những năm gần đây, tình trạng này không những không giảm đi mà còn có xu hướng tăng lên. Do vậy, tiếp tục đổi mới quản lý nhà nước về kinh tế, trước hết phải khắc phục tình trạng nêu trên; phải tách chính quyền ra khỏi các hoạt động sản xuất, kinh doanh, trừ một số ít công trình, dự án dịch vụ công thiết yếu, chính quyền là chủ đầu tư trực tiếp tổ chức đấu thầu thực hiện, còn nhìn chung, trong các dự án sản xuất kinh doanh, DN thuộc mọi thành phần kinh tế phải đóng vai trò chủ chốt. Nhà nước Trung ương tập trung xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế, xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chung của cả nước, thực hiện các biện pháp điều tiết vĩ mô đối với toàn bộ nền kinh tế. Chính quyền các địa phương cần được phân cấp đầy đủ hơn quyền hạn và trách nhiệm trong việc tổ chức thực thi pháp luật về kinh tế do Nhà nước Trung ương ban hành, xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương mình, đồng thời hỗ trợ, tạo thuận lợi cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và DN trên địa bàn. Những năm qua, trên cơ sở chiến lược và quy hoạch đã được vạch ra, công tác kế hoạch hoá phát triển kinh tế - xã hội đã có nhiều đổi mới theo hướng kết hợp tốt hơn giữa kế hoạch với thị trường. Tuy nhiên, chiến lược và quy hoạch phải được xây dựng trên cơ sở thông tin, số liệu khoa học chuẩn xác với sự tham gia rộng rãi của nhiều cơ quan, tổ chức, người dân, đặc biệt là các viện nghiên cứu, các nhà khoa học. Sau khi được xây dựng xong, chiến lược và quy hoạch nhất thiết phải được công bố, phổ biến rộng rãi để định hướng cho xã hội, người dân tham gia thực hiện.
Đồng thời với việc đổi mới công tác kế hoạch hoá, Nhà nước cần phải hoàn thiện và sử dụng có hiệu lực và hiệu quả hệ thống công cụ điều tiết vĩ mô. Mục tiêu điều tiết vĩ mô và mục tiêu, yêu cầu tổng thể đã được xác định trong kế hoạch nhà nước phải là căn cứ chủ yếu để chế định chính sách tài chính, tiền tệ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định giá trị nội tệ, tối ưu hoá và điều tiết thu nhập, thực hiện xoá đói giảm nghèo...
Trong thời gian qua, công tác cải cách thủ tục hành chính tuy đã đạt được kết quả bước đầu, nguyên tắc một cửa, một dấu đã được áp dụng ở một số địa phương..., nhưng nhìn chung, xung quanh vấn đề này vẫn còn nhiều việc phải làm. Trước hết và trên hết là phải cương quyết xoá bỏ bao cấp, giảm thiểu tối đa cơ chế xin - cho, xin cấp phép; mở rộng chế độ đăng ký; thực hiện nguyên tắc người dân và DN được làm những gì mà pháp luật không cấm, công chức chỉ được làm những gì mà pháp luật quy định. Thủ tục đầu tư, thành lập DN, gia nhập thị trường cần được đơn giản hoá tối đa trên cơ sở quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư, doanh nhân, DN. Nhà nước chỉ phê duyệt cấp phép các dự án quan trọng liên quan đến an ninh kinh tế, ảnh hưởng đến tài nguyên, môi trường, đến quy hoạch tổng thể... Đối với các dự án khác thì chuyển sang áp dụng chế độ đăng ký đầu tư. Đối với các dự án còn phải phê duyệt, cấp phép đầu tư, cần có quy chế phân cấp hợp lý cho chính quyền địa phương theo nguyên tắc phân quyền gắn với trách nhiệm, mở rộng phân cấp gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát...
Cơ chế quản lý về thuế cũng cần tiếp tục được đổi mới trên cơ sở hoàn thiện pháp luật về thuế theo hướng đơn giản, mặt bằng về thuế rộng, tỷ lệ thuế thấp, thu và quản lý thuế thật nghiêm. Đẩy mạnh việc áp dụng chế độ để doanh nhân, DN tự khai nộp thuế, cơ quan thuế giám sát, kiểm tra, thay cho cách để cán bộ thuế trực tiếp đi tính thuế, thu thuế như lâu nay. Đối với các sản phẩm, dịch vụ công, cần phải xác định rõ những sản phẩm, dịch vụ nào thuộc trách nhiệm Nhà nước phải cung cấp miễn phí hoặc không thể thương mại hoá, còn lại là những sản phẩm, dịch vụ công được xã hội hoá. Vì vậy, đồng thời với việc đổi mới, hoàn thiện thể chế DN cần tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế các đơn vị sự nghiệp, trước hết là các đơn vị sự nghiệp khoa học, giáo dục, đào tạo, y tế, văn hoá, thông tin...
Tóm lại, trong những năm qua, đặc biệt là từ Đại hội IX của Đảng, thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam đã từng bước được xây dựng và hoàn thiện. Tuy nhiên, kinh tế thị trường ở nước ta mới bước đầu phát triển, tính định hướng XHCN của nền kinh tế ở nước ta còn những mặt hạn chế nhất định . Do vậy, phải tiếp tục đẩy mạnh sự phát triển của nền kinh tế thị trường đi đôi với việc điều chỉnh hợp lý vai trò của Nhà nước, mà cốt lõi là phải hoàn thiện hệ thống thế chế kinh tế thị trường, xác định lại những chức năng và lĩnh vực mà Nhà nước cần tập trung giải quyết, còn những lĩnh vực khác thì tạo khung khổ pháp lý để khu vực tư nhân và xã hội đảm nhiệm ./.

 

Bùi Phụ
 

PHÒNG CHỐNG DIỄN BIẾN HÒA BÌNH

Đăng nhập

Thống Kê Truy Cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterToday314
mod_vvisit_counterYesterday281
mod_vvisit_counterThis week1610
mod_vvisit_counterLast week1804
mod_vvisit_counterThis month4238
mod_vvisit_counterLast month7447
mod_vvisit_counterAll194681
Online (20 minutes ago): 13
Your IP: 54.167.18.170
,
Now is: 2018-11-15 20:11