Trang thông tin điện tử Trường Chính trị tỉnh Kon Tum thuộc Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum

Tự phê bình và phê bình “cho đúng” theo di sản của Hồ Chí Minh

Những năm qua, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Để cuộc vận động đạt được mục tiêu đề ra thì giải pháp hàng đầu là tiến hành phê bình, tự phê bình mà điểm then chốt của nó là phải phê bình cho đúng như Hồ Chí Minh đã chỉ ra cách đây hơn sáu mươi năm trong di sản tư tưởng của NgườiDi sản tư tưởng về “phê - tự phê” có giá trị rất lớn về nhiều mặt, trong đó tư tưởng nổi bật của Hồ Chí Minh “trị bệnh cứu người”, vì sự tiến bộ của đội ngũ cán bộ đảng viên và vì sự trưởng thành, không ngừng lớn mạnh của Đảng ta.

            Vào những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, mặc dù thời gian cầm quyền của Đảng ta chưa nhiều nhưng cũng đã bộc lộ những thiếu sót, khuyết điểm ở một bộ phận cán bộ, đảng viên. Đó là những thói quen “kiêu ngạo cộng sản”, là say sưa chiến thắng... Vòng xích của thói quen lúc đầu quá nhỏ để chúng ta cảm thấy được khiếm khuyết của mình, cho đến khi nó quá cứng rắn để không sao phá bỏ được, và từ sai lầm này dẫn đến sai lầm khác. Là một đảng viên và là lãnh tụ cao nhất của Đảng, Hồ Chí Minh đã kiên quyết chỉ rõ những khuyết điểm của Đảng cũng như của cán bộ, đảng viên, đồng thời, đặt vấn đề phải tiến hành tự phê bình và phê bình trong toàn Đảng.

 

Vì sao phải phê bình, tự phê bình?

Trước những ý kiến e ngại rằng, tự phê bình và phê bình là tự vạch ra khuyết điểm của Đảng, của mình cũng như đồng chí mình, như vậy kẻ thù sẽ có cơ hội lợi dụng để phá hoại Đảng, Hồ Chí Minh cho rằng: làm người khó ai tránh khỏi lỗi lầm, thiếu sót. “Phê bình và tự phê bình là vũ khí rất cần thiết và sắc bén, nó giúp chúng ta sửa chữa sai lầm và phát triển ưu điểm”(1)

Đảng ta là một tổ chức chính trị tiên phong của giai cấp công nhân, tập hợp những chiến sĩ trung kiên, dũng cảm…, nhưng Đảng cũng từ trong xã hội mà ra, không phải “trên trời rơi xuống” nên không tránh khỏi khuyết điểm, thiếu sót. “Người có tự phê bình mới tiến bộ. Đảng cũng thế”(2)

Người chỉ ra có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới nhiều thiếu sót, khuyết điểm, thậm chí sai lầm của cán bộ, đảng viên. Điều đó là lẽ bình thường, quan trọng là thái độ của những người cộng sản ra sao trước những lỗi lầm mắc phải. Nếu “sợ mất uy tín và thể diện”, không quyết tâm sửa chữa sai lầm, khuyết điểm, đó là điều bất bình thường. “Phê bình và tự phê bình là công việc thường xuyên” (3) “Ngừng phê bình và tự phê bình tức là ngừng tiến bộ, tức là thoái bộ” (4). Không chịu nghe phê bình và không tự phê bình thì nhất định lạc hậu, thoái bộ (5)

Người cho rằng: “Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng. Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó. Như thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính”(6). Hồ Chí Minh cho rằng: khuyết điểm cũng như chứng bệnh. Phê bình thì giống như uống thuốc. Nếu sợ phê bình thì cũng khác nào là có bệnh mà giấu bệnh, không dám uống thuốc.

“Do quần chúng thẳng thắn tự phê bình mà cán bộ tẩy rửa được những tính xấu như: quan liêu, mệnh lệnh , tham ô, lãng phí” (7) Học những cái tốt của nhau, phê bình những cái sai của nhau và phê bình trên lập trường thân ái, vì nước, vì dân (8) Dùng cách phê bình và tự phê bình để rửa sạch đầu óc ngôi thứ, địa vị, và chủ nghĩa cá nhân (9)

Đối với cán bộ, đảng viên mà “nể nang không phê bình, để cho đồng chí mình cứ sa vào lầm lỗi, đến nỗi hỏng việc. Thế thì khác nào thấy đồng chí mình ốm, mà không chữa cho họ. Nể nang mình, không dám tự phê bình, để cho khuyết điểm của mình chứa chất lại. Thế thì khác nào mình tự bỏ thuốc độc cho mình”(10).

            Rõ ràng Hồ Chí Minh không “thần thánh hoá” cán bộ, đảng viên mà xét họ trong môi trường sống cụ thể và cho rằng tự phê bình và phê bình chính là thang thuốc “chữa bệnh” rất hiệu quả những khuyết điểm của cán bộ đảng viên, nhằm làm cho họ sống tốt đẹp hơn, phục vụ cho nhân dân được nhiều hơn, phụng sự cho Tổ quốc lâu dài hơn.

Phê bình cho đúng

Để phê bình và tự phê bình đạt được mục đích như mong muốn, điều có ý nghĩa then chốt là phải “phê bình cho đúng”. Phê bình cho đúng chẳng những không làm giảm thể diện, uy tín của người bị phê bình, trái lại, còn làm cho sức mạnh, uy tín của Đảng và cán bộ đảng viên tăng lên. Muốn phê bình cho đúng, trước hết phải xác định đúng mục đích và đối tượng phê bình.

Mục đích phê bình là cốt lợi cho công việc chung (11) Nội bộ phải thật đoàn kết, mọi việc đều bàn bạc một cách dân chủ và tập thể. (12) Mục đích tự phê bình và phê bình đều nhằm giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm (13)

Bản thân mình khi phê bình người khác không phải là soi mói, “bới lông tìm vết” của đồng chí mình để tìm cơ hội “hạ bệ” lẫn nhau. Hồ Chí Minh chỉ rõ rằng, cần phải tránh triệt để hiện tượng: “Khi phê bình ai, không phải vì Đảng, không phải vì tiến bộ, không phải vì công việc, mà chỉ công kích cá nhân, cãi bướng, trả thù, tiểu khí”(14).

“Nguyên tắc phê bình là phải nhằm vào tư tưởng và công tác” (15) Phê bình phải nghiêm chỉnh, chắc chắn, phụ trách, nói có sách, mách có chứng. Phải phê bình với tinh thần thành khẩn, xây dựng, “trị bệnh cứu người” (16). Phê bình mình cũng như phê bình người, phải ráo riết, triệt để, thật thà, không nể nang, không thêm bớt (17)

Để làm được điều đó, “phải biết cách phê bình sáng suốt, khôn khéo, như chiếu tấm gương cho mọi người soi thấu những khuyết điểm của mình, để tự mình sửa chữa”(18). Phê bình “khôn khéo” ở đây, theo Hồ Chí Minh, là phải đồng thời vạch rõ ưu điểm và khuyết điểm, “khi phê bình cần phải xét nguyên nhân của khuyết điểm, phải cân nhắc đến ưu điểm, đề ra cách sửa chữa” (19)

Tránh dùng những lời mỉa mai, chua cay đâm thọc, không được “a dua”, “tâng bốc” mà phải phê, tự phê một cách “ráo riết, triệt để, thật thà, không nể nang thêm bớt”.

Hồ Chí Minh nhấn mạnh: phê bình phải được tiến hành một cách thường xuyên liên tục. Làm được như vậy, theo Người: các sai lầm khuyết điểm sẽ được rửa sạch ngay khi nó mới nhen nhóm. Còn “nếu để sai lầm, khuyết điểm trở nên to tát rồi mới đem ra “chỉnh sửa” thế là “bệnh đã nặng mới trị thì khó và lâu khỏi” như thế là không thực hiện đúng mục đích của tự phê bình, phê bình, không vì sự tiến bộ mà còn mất dần đảng viên, cán bộ.

Những ý kiến về phê bình cho đúng trong di sản của Hồ Chí Minh vừa nói lên tính Đảng, vừa nói lên tính nhân văn của người phê bình. Muốn sửa chữa sai lầm khuyết điểm đi đến sự tiến bộ thì phải dựa vào lòng tự giác của đảng viên, cán bộ và dùng biện pháp giải thích, thuyết phục.

Với nhãn quan chính trị nhạy bén, cùng sự mẫn tiệp trong tư tưởng của mình, Hồ Chí Minh sớm nhìn thấu được nguy cơ của một đảng cầm quyền là dễ vấp phải những sai lầm, khuyết điểm. Người đã chỉ ra một cách cụ thể và đồng thời “bốc” đúng được thuốc “trị bệnh” có hiệu quả cao là tiến hành phê bình trong Đảng. Phê bình cho đúng được Hồ Chí Minh luận giải trong nhiều trước tác của mình mà nội dung bao trùm là tình yêu thương con người, vì sự tiến bộ của mỗi cán bộ, đảng viên. Người cỗ vũ và chỉ rõ cho mỗi đảng viên, cán bộ con đường tự giải thoát và giúp nhau khỏi mọi chứng bệnh, vượt lên mọi cám dỗ thấp hèn, thực sự là chiến sĩ cộng sản hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Hiện nay, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đang thực hiện: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Để đạt được mục tiêu đề ra thì giải pháp hàng đầu là tiến hành phê bình, tự phê bình mà điểm mấu chốt là phải phê bình cho đúng như Hồ Chí Minh đã chỉ ra trong di sản của Người. Phê bình cho đúng cũng chính là một biểu hiện của sự thấm sâu tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong mỗi chúng ta.

TS. Ngô Hoàng Anh


1) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr614.

2) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.419

3) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr. 242

4) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.242

5)Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 9, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.290

 6) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000,tr.261.

7) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 7, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.270 
8) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập9 , Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr. 137

9) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.69

10) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000,tr.261.
11) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.241

12) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.35

13) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 8, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.222

14) Hồ Chí Minh Toàn tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr. 258.

15) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.242

16) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.614

17) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.232

18) Hồ Chí Minh Toàn tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr. 244.

19) Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 8, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tr.222


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

PHÒNG CHỐNG DIỄN BIẾN HÒA BÌNH

Đăng nhập

Thống Kê Truy Cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterToday48
mod_vvisit_counterYesterday102
mod_vvisit_counterThis week150
mod_vvisit_counterLast week733
mod_vvisit_counterThis month2066
mod_vvisit_counterLast month871
mod_vvisit_counterAll169628
Online (20 minutes ago): 13
Your IP: 23.20.236.61
,
Now is: 2018-06-18 14:07