Trang thông tin điện tử Trường Chính trị tỉnh Kon Tum thuộc Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum

Tư tưởng của Bác về xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân qua các cuộc cách mạng Pháp, Mỹ, Nga

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của đất nước ta, kế thừa và phát  triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.

              Trong hệ thống các tư tưởng của Người có thể kể đến tư tưởng về Nhà nước của dân, do dân và vì dân là tư tưởng được Bác nung nấu và thai nghén trong một khoảng thời gian dài từ ngay sau ngày Bác ra đi tìm đường cứu nước(1911). Hồ Chí Minh đã có những đánh giá rất rõ ràng về vấn đề nhà nước qua tìm hiểu các cuộc cách mạng Mỹ (1776), cách mạng Pháp (1789) và cách mạng Tháng Mười Nga (1917).

            Qua nghiên cứu hai cuộc cách mạng của Mỹ và Pháp ở thế kỷ XVIII, Bác đã rút ra những kết luận chung nhất:

            Một là, giai cấp tư sản Mỹ và Pháp đã lợi dụng sức mạnh của nhân dân, tìm cách mị dân bằng những lời hoa mỹ để lôi kéo nhân dân vào cuộc đấu tranh chống lại chế độ phong kiến.

            Hai là, khi giành được chính quyền, thiết lập được bộ máy nhà nước tư sản, trên cơ sở đập tan bộ máy nhà nước phong kiến thì giai cấp tư sản quay lại đàn áp, bóc lột nhân dân; không thực hiện chính những điều mà họ đã khẳng định trong tuyên ngôn. Vì vậy “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa” (Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb CTQG, H. 2000, tập 2, tr. 274)

            Cũng từ sự nghiên cứu hai cuộc cách mạng tư sản Mỹ và Pháp, Bác Hồ đã quan tâm thực sự đến tính chất nhà nước: nhà nước đó có phải là nhà nước của dân chưa ? Đây có thể nói là điểm mấu chốt trong quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một nhà nước thực sự của dân sau khi nước nhà giành được độc lập. Đây cũng có thể là tiêu điểm để nhìn nhận tính chất của một nhà nước, để đánh giá sự tiến bộ của nhà nước đó là có hay không.

            Có thể thấy rằng, trong quá trình ra đi tìm đường cứu nước, học hỏi kinh nghiệm từ các cuộc cách mạng ở các cường quốc lớn, Hồ chí Minh đặc biệt dành nhiều tâm sức vào khảo cứu cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917. Người nhận thức được ý nghĩa sâu sắc của cuộc cách mạng này là cuộc cách mạng do giai cấp công nhân, mà đội tiên phong của nó là Đảng Bônsêvich (cộng sản) Nga lãnh đạo. Đây là cuộc cách mạng thật sự đề cao vai trò của nhân dân huy động mọi lực lượng chủ yếu là giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và binh lính chống lại giai cấp tư sản để giành chính quyền về tay nhân dân, lập nên các xôviết công nông binh; đây là cuộc cách mạng triệt để, đem lại quyền lợi thực sự cho nhân dân lao động.

            Từ những nhận thức trên, Người đã khẳng định “ Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là thành công và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình dẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam. Cách mệnh Nga đã đuổi được vua, tư bản, địa chủ rồi, lại ra sức cho công, nông các nước và dân bị áp bức các thuộc địa làm cách mệnh để đập đổ tất cả đế quốc chủ nghĩa và tư bản trong thế giới” (Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb CTQG, H. 2000, tập 2, tr. 280)

            Và Hồ Chí Minh cũng khẳng định rằng, để thành công, cách mạng Việt Nam phải đi theo con đường của cách mạng Nga. Từ thực tế hoạt động trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Hồ Chí Minh đã quyết định lựa chọn kiểu Nhà nước theo Học thuyết Mác - Lênin. Với cuộc cách mạng tháng 8 - 1945 thành công, Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á - ra đời đây là sự vận dụng tư tưởng nhà nước của dân vào điều kiện cụ thể của nước ta.

            Trong tư tưởng của Người, nhà nước của dân cũng có nghĩa là dân có quyền kiểm soát nhà nước, giám sát và bãi miễn đại biểu Quốc Hội. Như vậy dân được đặt ở vị trí tối thượng và quyền đó được bảo đảm trong thực tế, chứ không chỉ ở trên lời nói. Hồ Chí Minh viết “ Chính phủ là Chính phủ của nhân dân chỉ có một mục đích là phụng sự cho lợi ích của nhân dân. Chính phủ rất mong đồng bào giúp đỡ, đôn đốc, kiểm soát và phê bình để làm tròn nhiệm vụ của mình là người đầy tớ trung thành tận tụy của nhân dân” (“Lời kêu gọi nhân dân ngày Thủ đô giải phóng”, 10-10-1954. Hồ Chí Minh toàn tập, t.7, tr.361-362)

            Khi đề cập đến vấn đề quyền lực của nhà nước thuộc về nhân dân ta thấy quyền của công dân được bảo đảm có đủ điều kiện tham gia quản lý nhà nước, Người nêu rõ quyền của nhân dân trên vấn đề xây dựng Nhà nước: Mọi công dân không phân biệt giàu nghèo, đảng phái, tín ngưỡng, nam, nữ đều có quyền bầu cử, tự do lựa chọn các đại biểu cho Quốc Hội - cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước, cơ quan duy nhất có quyền lập pháp. Đây là điều cơ bản đầu tiên trong tư tưởng Hồ Chí Minh được thực thi ngay sau Cách mạng Tháng Tám và đây cũng là tư tưởng xuyên suốt trong tất cả các thời kỳ xây dựng Nhà nước ta.

Đó là Nhà nước của dân, do dân, còn vấn đề nhà nước vì dân cũng được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ quan điểm trong thư gửi “Uỷ ban nhân dân các kỳ, tỉnh huyện và làng”  được đăng trên báo Cứu quốc số ra ngày 17/10/1945: “Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân ta phải hết sức tránh. Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta”. Bác quan niệm rằng, một nhà nước vì dân cũng đòi hỏi phải chống đặc quyền, đặc lợi và các tiêu cực khác để giữ cho bộ máy trong sạch. Nhà nước ta không phải là bộ máy áp bức dân, cán bộ viên chức nhà nước không phải là những người “làm quan cách mạng”, bóc lột dân, kéo bè, kéo cánh để thu vén lợi ích cá nhân. Người cán bộ, viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước, tức là từ sự đóng góp của nhân dân. Nhân dân trả công cho cán bộ để phục vụ họ thì cán bộ phải cố gắng làm để phục vụ ngày càng tốt hơn cho nhân dân, đúng như Bác căn dặn: Cơm chúng ta ăn, áo chúng ta mặc, vật liệu chúng ta dùng, đều do mồ hôi, nước mắt của nhân dân mà ra. Vì vậy, chúng ta phải đền bù xứng đáng cho nhân dân. Chớ vác mặt làm quan cách mạng để dân ghét, dân kinh, dân không ủng hộ. Chúng ta phải xây dựng nhà nước kiểu mới, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc đến các làng đều là công bộc của dân. Nghĩa để gách vác việc chung cho dân chứ không phải đè đầu dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật.

            Hiện nay đất nước ta đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới. Bên cạnh những thành tựu về xây dựng nhà nước cũng còn nhiều vấn đề cần phải khắc phục. Trước thực trạng của đất nước, muốn xây dựng bộ máy nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân trước hết  mỗi cán bộ, đảng viên, công chức phải xác định mình đều là “công bộc” của dân, không nên cậy quyền, cậy thế, kiêu ngạo, tham ô, lãng phí, phải hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao; luôn có ý thức tự giác, tinh thần học tập nâng cao nhận thức đáp ứng được nhu cầu của công việc chuyên môn mình đảm nhận. Ngoài ra cần phải có tinh thần cầu tiến, ý thức tự phê bình và phê bình sau mỗi nhiệm vụ chưa hoàn thành để khắc phục trong thời gian đến. Bên cạnh đó cần phải quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước vào hoàn cảnh đất nước hiện nay, nhằm góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện, bền vững của đất nước trong thời kỳ mới./.

                                                                                                           

Nguyễn Quý An - CV. Phòng Đào tạo

 

PHÒNG CHỐNG DIỄN BIẾN HÒA BÌNH

Đăng nhập

Thống Kê Truy Cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterToday76
mod_vvisit_counterYesterday244
mod_vvisit_counterThis week1306
mod_vvisit_counterLast week1606
mod_vvisit_counterThis month3084
mod_vvisit_counterLast month7549
mod_vvisit_counterAll200796
Online (20 minutes ago): 17
Your IP: 54.226.36.60
,
Now is: 2018-12-14 08:16